This page was last modified on 20 June 2016, at 13:03.

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Kształcenie dorosłych jest prowadzone zarówno w szkołach dla dorosłych i placówkach, które są zaliczane do systemu oświaty, podlegają przepisom oświatowym i są objęte nadzorem pedagogicznym władz oświatowych, jak i przez podmioty działające poza systemem oświaty na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. W tych dwóch „pod-sektorach” kształcenia dorosłych istnieją odmienne rozwiązania w zakresie zapewniania jakości.

Oprócz szkół dla dorosłych, pod-sektor kształcenia dorosłych funkcjonujący w obrębie systemu oświaty obejmuje trzy rodzaje placówek kształcących dorosłych w formach pozaszkolnych: placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego. Cele, rozwiązania i ostatnie reformy w zakresie zapewniania jakości w szkołach dla dorosłych i wymienionych wyżej placówkach kształcenia dorosłych są takie same jak w edukacji szkolnej dla młodzieży (zob. podrozdział "Wczesna opieka i edukacja oraz edukacja szkolna"). Jedynym dodatkowym rozwiązaniem jest możliwość uzyskania przez placówki kształcenia dorosłych akredytacji przyznawanej przez kuratora oświaty.

W odniesieniu do podmiotów, które prowadzą kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych w ramach działalności gospodarczej, władze krajowe, regionalne czy lokalne nie określają celów zapewniania jakości i nie istnieją przepisy regulujące kwestie zapewniania jakości. Podmioty te nie podlegają obowiązkowej ewaluacji zewnętrznej, a rozwiązania służące wewnętrznemu zapewnianiu jakości mogą wprowadzać w ramach swej autonomii. Podobnie jednak jak placówki oświatowe, mogą one dobrowolnie ubiegać się o akredytację kuratora oświaty. „Rynkowym” czynnikiem motywującym do uzyskania akredytacji są przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Z podatku VAT zwolnione są usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego świadczone przez podmioty, które posiadają akredytację kuratora oświaty, w zakresie objętym akredytacją. Rozwiązanie to pozwala obniżyć koszty i zwiększyć konkurencyjność na rynku edukacyjnym.

Przepisy prawne

  • Przepisy dotyczące zapewniania jakości w szkołach dla dorosłych i placówkach systemu oświaty prowadzących kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych – zob. informacje ogólne w rozdziale 11.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 grudnia 2003 w sprawie akredytacji placówek i ośrodków prowadzących kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych (z późn. zm.)

Organy odpowiedzialne

W przypadku szkół dla dorosłych i placówek systemu oświaty prowadzących kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych (placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego) organami odpowiedzialnymi są te same organy, które odpowiadają za zewnętrzne i wewnętrzne zapewnianie jakości w edukacji szkolnej – zob. podrozdział 11.1.

Nie istnieją organy odpowiedzialne za zewnętrzne zapewnianie jakości w podmiotach prowadzących kształcenie dorosłych w ramach działalności gospodarczej. Podmioty te mogą też samodzielnie powoływać organy odpowiedzialne za wewnętrzne zapewnianie jakości zgodnie ze swymi regulacjami wewnętrznymi.

Niezależnie od tego, organami odpowiedzialnymi za dobrowolną akredytację zarówno placówek oświatowych prowadzących kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych, jak i podmiotów prowadzących kształcenie dorosłych w ramach działalności gospodarczej są kuratorzy oświaty. Kurator oświaty nie jest organem niezależnym od władz centralnych – kieruje on kuratorium oświaty, które stanowi jednostkę organizacyjną administracji rządowej na szczeblu województwa, i jest powoływany i odwoływany przez Ministra Edukacji Narodowej na wniosek wojewody (kierującego organem administracji rządowej na szczeblu województwa) (zob. bardziej szczegółowe informacje w podrozdziale 11.1).

Kurator oświaty powołuje zespół akredytacyjny, zapewnia obsługę administracyjną zespołu, a po przeprowadzeniu przez zespół postępowania akredytacyjnego podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania akredytacji. Podejmując decyzję akredytacyjną, kurator uwzględnia ocenę działalności placówki/podmiotu przyznaną przez zespół akredytacyjny, a dodatkowo w przypadku placówek oświatowych – wyniki nadzoru pedagogicznego sprawowanego nad placówką, który obejmuje ewaluację, kontrolę i wspomaganie (zob. podrozdział 11.1).

Podejścia i metody zapewniania jakości

Podejścia i metody zapewniania jakości

W przypadku szkół dla dorosłych i placówek systemu oświaty prowadzących kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych (placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego) obowiązują takie same rozwiązania w zakresie zewnętrznego i wewnętrznego zapewniania jakości jak w edukacji szkolnej – zob. podrozdział 11.2.

Nie istnieją uregulowane przepisami rozwiązania w zakresie zapewniania jakości dla podmiotów prowadzących kształcenie dorosłych w formach pozaszkolnych w ramach działalności gospodarczej. Podmioty te nie podlegają obowiązkowej ewaluacji zewnętrznej, a wszelkie rozwiązania w zakresie wewnętrznego zapewniania jakości są wprowadzane przez te podmioty w ramach swej autonomii.

Akredytacja placówek kształcenia dorosłych

Zasady przyznawania akredytacji, o którą mogą dobrowolnie ubiegać się zarówno placówki systemu oświaty, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą, są określone w przepisach. O akredytację może ubiegać się placówka/podmiot, która/y prowadzi kształcenie w obszarze objętym wnioskiem o akredytację od co najmniej roku i w wymiarze co najmniej 30 godzin zajęć oraz wdraża i upowszechnia innowacyjne rozwiązania programowo-metodyczne i organizacyjne służące podnoszeniu jakości kształcenia. Akredytację można przyznać placówce/podmiotowi, która/y spełnia następujące warunki:

  • zapewnia odpowiednią bazę dydaktyczną (m.in. pomieszczenia i środki dydaktyczne, wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych);
  • zatrudnia wykwalifikowaną kadrę (kwalifikacje kadry, systematyczna ocena kadry, warunki do doskonalenia zawodowego);
  • opracowuje i udostępnia materiały metodyczno-dydaktyczne (programy nauczania uwzględniające wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych, ewaluacja kształcenia i wykorzystywanie jej wyników).

Ocenę działalności placówki/podmiotu ubiegającej/go się o akredytację przeprowadza zespół akredytacyjny powołany przez kuratora. W skład zespołu akredytacyjnego wchodzą:

  • dwaj przedstawiciele kuratora oświaty, wyznaczeni spośród pracowników kuratorium oświaty, z których jeden pełni funkcję przewodniczącego zespołu;
  • przedstawiciel wojewódzkiego urzędu pracy, jeśli o akredytację ubiega się placówka publiczna prowadzona przez powiat;
  • przedstawiciel powiatowego urzędu pracy w danym powiecie, jeśli o akredytację ubiega się inna niż wymieniona wyżej placówka;
  • przedstawiciel organizacji pracodawców powołany spośród kandydatów zgłoszonych przez organizacje pracodawców.

Na wniosek przewodniczącego zespołu kurator może także powołać w skład zespołu akredytacyjnego specjalistę z określonej dziedziny wiedzy.

Zespół akredytacyjny ocenia działalność placówki/podmiotu na podstawie złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów (akt założycielski, statut, dokument przedstawiający ewaluację wewnętrzną, w której uwzględnia się wewnętrzny system zapewniania jakości) oraz oceny dokonanej w trakcie wizyty akredytacyjnej w miejscach prowadzenia kształcenia.

Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania akredytacji podejmuje kurator, uwzględniając ocenę zespołu akredytacyjnego i – w przypadku placówek funkcjonujących w systemie oświaty – wyniki nadzoru pedagogicznego, który obejmuje ewaluacje i kontrole zewnętrzne oraz wspomaganie (zob. podrozdział 11.1).

W przypadku stwierdzenia, że placówka/podmiot przestała spełniać warunki akredytacji, kurator poleca usunięcie uchybień, a dodatkowo może zobowiązać placówkę/podmiot do przeprowadzenia ewaluacji wewnętrznej i zasięgnąć opinii zespołu akredytacyjnego. Jeżeli uchybienia nie zostaną usunięte, kurator cofa akredytację, a o ponowne przyznanie akredytacji można ubiegać się po upływie roku.