This page was last modified on 1 July 2016, at 14:24.

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Programy nauczania

Treści nauczania oraz wiedzę i umiejętności, jakie należy uwzględnić w programie nauczania, określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (z późn. zm.). Poniżej przedstawiono najważniejsze elementy podstawy programowej.

Edukacja przedszkolna

Podstawa programowa zakłada, że dziecko kończące przedszkole wie, że Polska należy do Unii Europejskiej.

Od roku szkolnego 2014/15 wprowadza się obowiązkową nauka języka obcego w ramach realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego. W pierwszej kolejności obowiązkową nauką języka obcego objęte zostały dzieci 5-letnie.

Szkolnictwo podstawowe

Treści nauczania i działania edukacyjne związane z europejskim lub międzynarodowym wymiarem edukacji występują na obu etapach edukacji w szkole podstawowej. Na obu etapach naucza się też języka obcego.

I. etap edukacyjny – klasy I-III (edukacja wczesnoszkolna)

Na tym etapie edukacja obejmuje, między innymi, zapoznawanie się z obrazami z życia dzieci w innych krajach. Zgodnie z podstawą programową uczeń kończący I klasę wie, jakiej jest narodowości, że mieszka w Polsce, a Polska znajduje się w Europie; zna symbole narodowe (flaga, godło, hymn narodowy), rozpoznaje flagę i hymn Unii Europejskiej. Uczeń kończący klasę III jest tolerancyjny wobec osób innej narodowości i tradycji kulturowej i wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa.

II. etap edukacyjny – klasy IV-VI

W ramach przedmiotu Język polski wprowadza się uczniów w tradycję kultury narodowej i europejskiej poprzez zapoznawanie ich z tekstami reprezentatywnymi dla źródeł kultury europejskiej.

W ramach przedmiotu Historia i społeczeństwo uczeń opowiada o uczestnictwie Polski we wspólnocie europejskiej, używając pojęć Unia Europejska, europejska solidarność i stosunki międzynarodowe oraz rozpoznaje symbole unijne: flagę i hymn Unii Europejskiej.

Gimnazjum (III etap edukacyjny)

Języka obcego naucza się w zakresie podstawowym i rozszerzonym. Szkoła powinna poświęcić wiele uwagi efektywności kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i ścisłych – zgodnie z priorytetami Strategii Lizbońskiej. Problematyka europejska jest poruszana w ramach przedmiotu "Wiedza o społeczeństwie".

Przedmiot Wiedza o społeczeństwie

  • Relacje Polski z innymi państwami. Uczeń przedstawia najważniejsze kierunki polskiej polityki zagranicznej (stosunki z państwami Unii Europejskiej i Stanami Zjednoczonymi, relacje z sąsiadami); charakteryzuje politykę obronną Polski; członkostwo w NATO, udział w międzynarodowych misjach pokojowych i operacjach militarnych; przedstawia relacje Polski z wybranym państwem na podstawie samodzielnie zebranych informacji; wyjaśnia, czym zajmują się ambasady i konsulaty.
  • Integracja europejska. Uczeń przedstawia cele i etapy integracji europejskiej (traktaty rzymskie, traktaty z Maastricht, Nicei, Lizbony); wyjaśnia, czym zajmują się najważniejsze instytucje Unii Europejskiej (Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski, Komisja Europejska); wyjaśnia, jak w Unii Europejskiej realizowane są zasady pomocniczości i solidarności; wyjaśnia, skąd pochodzą środki finansowe w budżecie unijnym i na co są przeznaczane; wskazuje na mapie członków Unii Europejskiej i uzasadnia swoją opinię na temat jej dalszej integracji i rozszerzania.
  • Polska w Unii Europejskiej. Uczeń przedstawia prawa i obowiązki wynikające z posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej; wyszukuje informacje na temat korzystania ze środków unijnych przez polskich obywateli, przedsiębiorstwa i instytucje; formułuje i uzasadnia własne zdanie na temat korzyści, jakie niesie ze sobą członkostwo w Unii Europejskiej, odwołując się do przykładów z własnego otoczenia i całego kraju.
  • Współpraca i konflikty międzynarodowe. Uczeń wyjaśnia, czym zajmuje się ONZ, jej najważniejsze organy (Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa, Sekretarz Generalny) i wybrane organizacje międzynarodowe; wskazuje na mapie miejsca najpoważniejszych konfliktów międzynarodowych; omawia przebieg i próby rozwiązania jednego z nich.
  • Problemy współczesnego świata. Uczeń porównuje sytuację w państwach globalnego Południa i globalnej Północy i wyjaśnia na przykładach, na czym polega ich współzależność; uzasadnia potrzebę pomocy humanitarnej i angażuje się (w miarę swoich możliwości) w działania instytucji (także pozarządowych), które ją prowadzą; wyjaśnia, odwołując się do przykładów, na czym polega globalizacja w sferze kultury, gospodarki i polityki; ocenia jej skutki; rozważa, jak jego zachowania mogą wpływać na życie innych ludzi na świecie (np. oszczędzanie wody i energii, przemyślane zakupy); ocenia sytuację imigrantów i uchodźców we współczesnym świecie; wyjaśnia, co to jest terroryzm i w jaki sposób próbuje się go zwalczać.

Liceum ogólnokształcące oraz technikum (IV etap edukacyjny)

Języka obcego naucza się w zakresie podstawowym i rozszerzonym. Szkoła powinna poświęcić wiele uwagi efektywności kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i ścisłych – zgodnie z priorytetami Strategii Lizbońskiej.

W ramach przedmiotu "Wiedza o społeczeństwie" (zakres podstawowy) omawiany jest blok tematyczny Edukacja i praca w Polsce i Unii Europejskiej. W ramach tego przedmiotu uczeń m. in.:

  1. przedstawia warunki podejmowania przez młodych Polaków nauki w Unii Europejskiej oraz wyszukuje informacje na ten temat odnoszące się do wybranego państwa;
  2. wyjaśnia, co wynika z wejścia Polski do strefy Schengen; zna zasady bezpiecznego podróżowania po Europie i świecie (unikanie ryzyka, postępowanie w razie kradzieży lub wypadku, możliwości uzyskania pomocy, w tym opieki zdrowotnej);
  3. omawia ogólne zasady podejmowania pracy i zakładania własnych przedsiębiorstw w Unii Europejskiej (na podstawie informacji z Internetu); sporządza Europass-CV.

Ponadto w blokach tematycznych Prawa człowieka oraz Ochrona praw i wolności omawia się m.in. najważniejsze postanowienia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Konwencji Praw Dziecka oraz działalność i znaczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W ramach przedmiotu "Wiedza o społeczeństwie" (zakres rozszerzony) omawiane są następujące tematy:

  1. Światowy i europejski system ochrony praw człowieka
  2. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym
  3. Globalizacja współczesnego świata
  4. Systemy bezpieczeństwa i współpracy
  5. Integracja europejska
  6. Europa wśród światowych mocarstw
  7. Polska w Unii Europejskiej.

Do niedawna w Polsce odbywały się dwie ogólnokrajowe olimpiady wiedzy o Unii Europejskiej dla uczniów szkół ponadpodstawowych: Olimpiada Wiedzy o Unii Europejskiej, organizowana przez Uniwersytet Szczeciński i Stowarzyszenie KONTRA, oraz Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Europie, organizowany przez Akademię Humanistyczną im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku. Po zmianie przepisów dotyczących olimpiad, w latach 2016/17, 2017/18 i 2018/19 zorganizowane zostaną olimpiady wiedzy o Polsce i świecie współczesnym; laureaci olimpiady będą zwolnieni z egzaminu gimnazjalnego z przedmiotu Historia i wiedza o społeczeństwie i egzaminu maturalnego z przedmiotu Wiedza o społeczeństwie. Konkursy o zasięgu regionalnym organizują regionalne centra informacji europejskiej, szkoły, organizacje pozarządowe, kuratoria oświaty oraz władze lokalne.

Partnerstwa i sieci

Programy UE

Od prawie dwóch dekad najszersze możliwości tworzenia partnerstw i sieci międzynarodowych stwarzają polskim przedszkolom, szkołom i innym placówkom oświatowym programy UE w dziedzinie edukacji. Pierwszym dużym programem był Socrates (I faza: 1995-1999, II faza: 2000-2006), do którego Polska przystąpiła w 1998 r., następnie program „Uczenie się przez całe życie” (2007-2013), a obecnie program Erasmus+ (2014-2020).

Na poziomie edukacji szkolnej program Erasmus+ oferuje granty na współpracę przedszkoli, wszystkich typów szkół i innych placówek oświatowych w ramach projektów Partnerstw strategicznych Akcji 2. W każdym projekcie uczestniczą partnerzy z co najmniej trzech krajów lub co najmniej dwóch w przypadku projektów wyłącznie dla szkół. Oprócz przedszkoli i szkół partnerami projektu mogą być różne instytucje i organizacje, np. władze edukacyjne, ośrodki edukacyjne, ośrodki doradztwa zawodowego, organizacje pozarządowe i non-profit, stowarzyszenia, fundacje, partnerzy społeczni, organizacje i placówki kulturalne oraz przedsiębiorstwa. Projekty Partnerstw strategicznych mają na celu opracowanie innowacyjnych rezultatów i / lub rozpowszechnianie innowacyjnych idei i rozwiązań bądź tworzenie i wzmacnianie sieci współpracy, rozwijanie zdolności organizacji do współpracy międzynarodowej oraz wymianę idei, praktyk i metod. Obejmują one takie działania jak opracowywanie, testowanie, dostosowywanie i wdrażanie innowacyjnych praktyk (np. nowych programów nauczania czy narzędzi dydaktycznych), wymiana doświadczeń oraz wspólne studia i analizy. Projekty mogą trwać od roku do trzech lat. Ponadto szkoły zawodowe i techniczne oraz – podobnie jak w Partnerstwach strategicznych – inne instytucje i organizacje mogą uczestniczyć w projektach Akcji 2 typu Sojusze na rzecz umiejętności sektorowych, które mają na celu lepsze dopasowanie oferty edukacyjnej do zmieniających się potrzeb rynku pracy. Projekty Sojuszy, trwające dwa lub trzy lata, służą identyfikowaniu potrzeb dotyczących umiejętności lub projektowaniu i prowadzeniu kształcenia i szkolenia zawodowego. Działania projektu mogą obejmować m.in. studia / badania i analizy potrzeb oraz tworzenie wspólnych treści i metod kształcenia lub szkolenia.

Od 2004 r. Polska uczestniczy też w programie eTwinning, który jest główną akcją unijnego programu eLearning, promującego wdrażanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w europejskiej edukacji. Program ten wspiera szkoły współpracujące ze szkołami partnerskimi z innych krajów europejskich za pomocą mediów elektronicznych. eTwinning obejmuje różne formy współpracy, m.in. wymianę informacji i materiałów do nauki, kursy internetowe, seminaria i warsztaty.

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji – operator obu programów: http://www.frse.org.pl/

Erasmus+, edukacja szkolna: http://erasmusplus.org.pl/edukacja-szkolna/

eTwinning: http://www.etwinning.pl/

Inne inicjatywy europejskie

W roku 2005 Polska została członkiem Europejskiej Agencji ds. Rozwoju Edukacji Uczniów ze Specjalnymi Potrzebami. Organizacja ta powstała w roku 1996 jako międzynarodowe forum wymiany wiedzy i doświadczeń w dziedzinie edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami. Obecnie należy do niej 27 krajów europejskich. Szczegółowe informacje pod adresem: http://www.european-agency.org

Programy / inicjatywy dwustronne

Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera międzynarodową współpracę w dziedzinie edukacji i młodzieży z Republiką Federalną Niemiec poprzez Organizację Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) i Litwą w ramach Polsko-Litewskiego Funduszu Wymiany Młodzieży (zob. rozdział 13.1.1.) oraz z krajami Partnerstwa Wschodniego (Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Gruzja, Mołdawia i Ukraina), Rosją i Izraelem w ramach zadań publicznych realizowanych przez MEN.