This page was last modified on 6 February 2017, at 09:23.

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Struktura i organizacja

Wczesna opieka i edukacja jest w Polsce podzielona na dwa etapy:

  1. Dla dzieci w wieku 0-3 lata w żłobku, a od 2011 r. także w klubie dziecięcym, może być również sprawowana przez opiekunów dziennych i nianie, oraz
  2. Dla dzieci w wieku 3-5/6 lat w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej i innych formach wychowania przedszkolnego, tj. zespole wychowania przedszkolnego i punkcie przedszkolnym.

Do 2011 r. żłobki były jedyną formą opieki nad dziećmi do lat 3. Placówki te zaliczano do systemu opieki zdrowotnej, a tym samym były one jednostkami udzielającymi świadczeń zdrowotnych, które obejmowały działania profilaktyczne i opiekę nad dzieckiem w wieku do 3 lat, w czasie pracy rodziców lub opiekunów. Obecnie placówki opieki nad dzieckiem do lat 3 podlegają resortowi rodziny pracy i polityki społecznej.

Opieka w żłobku, a także przez opiekunów dziennych i nianie, jest sprawowana nad dziećmi w wieku od ukończenia 20 tygodnia życia, a w klubie dziecięcym - nad dziećmi w wieku od ukończenia 1 roku życia. Opieka może być sprawowana do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 3 rok życia, a w przypadku gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym, do 4 roku życia. W przypadku gdy dziecko ukończyło 3 rok życia i jest umieszczone w żłobku lub klubie dziecięcym bądź objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna, rodzice tego dziecka są zobowiązani do złożenia podmiotowi prowadzącemu opiekę oświadczenia o przeszkodach w objęciu dziecka wychowaniem przedszkolnym.

Zgodnie z Ustawą z 7 września 1991 roku o systemie oświaty przedszkola traktowane są jako pierwszy szczebel systemu oświatowego. Do polskich przedszkoli uczęszczają obecnie dzieci w wieku od 3 lat do rozpoczęcia nauki szkolnej. Warto zwrócić uwagę, że w Polsce oprócz dotychczasowego terminu „wychowanie przedszkolne”, coraz częściej stosuje się zamiennie termin „edukacja przedszkolna”.

Zgodnie z ustawą o systemie oświaty, od 1 września 2004 r. wszystkie dzieci 6-letnie były zobowiązane do odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego. Od 1 września 2009 r dzieci 5-letnie korzystały z ustawowo zagwarantowanego prawa do rocznego przygotowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego (zespole wychowania przedszkolnego lub punkcie przedszkolnym). Natomiast od 1 września 2011 r. prawo to przekształcono w obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego. Od 1 września 2015 r. dzieci 4 letnie mają ustawowo zagwarantowane prawo do edukacji przedszkolnej. Natomiast od 1 września 2017 r. prawo to będzie obejmowało także dzieci 3-letnie.

1 września 2009 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o systemie oświaty, która zakładała stopniowe obniżanie wieku rozpoczynania obowiązku szkolnego dzieci do 6-lat. Przez kolejne lata szkolne: 2009/2010, 2010/2011 i 2011/2012,2012/2013, 2013/2014 o pójściu dziecka 6-letniego do szkoły decydowali jego rodzice i dyrektorzy szkół. Warunkiem przyjęcia dziecka 6-letniego do szkoły było posiadanie przez szkołę odpowiednich warunków organizacyjnych i uczęszczanie dziecka do przedszkola na rok przed rozpoczęciem nauki w szkole lub uzyskanie pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej o gotowości do podjęcia nauki w szkole.

1 września 2014r. po raz pierwszy obowiązkiem szkolnym została objęta część dzieci sześcioletnich, tzn. dzieci urodzone w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2008 r. Dzieci urodzone w drugiej połowie roku mogły kontynuować edukację przedszkolną lub rozpocząć naukę w klasie I.

W roku szkolnym 2015/2016 obowiązek szkolny objął dzieci siedmioletnie, urodzone w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2008 r., które rok wcześniej nie rozpoczęły nauki szkolnej, oraz wszystkie dzieci z rocznika 2009 (sześciolatki). W tym roku szkolnym miało być zakończone stopniowe obniżanie do lat sześciu wieku rozpoczynania obowiązku szkolnego.

Dzieci 5-letnie nadal były objęte obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego. Uczęszczanie do przedszkoli dzieci 3- i 4-letnich było dobrowolne, a decyzję w tej sprawie podejmowali rodzice.

Po wyborach w 2015 r. nowe władze, biorąc pod uwagę protesty rodziców zgłaszane wobec obniżenia wieku obowiązku szkolnego do lat 6, postanowiły powrócić do stosowanych we wcześniejszych latach rozwiązań.

Od 1 września 2016 r. przywrócono obowiązek szkolny dla dzieci siedmioletnich. Natomiast dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu lub w innej formie wychowania przedszkolnego, a do 31 sierpnia 2019 r. także w oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej. Miejsca w placówkach mają zapewnione wszystkie dzieci 4- i 5-letnie, których rodzice chcą, by korzystały z edukacji przedszkolnej. Od dnia 1 września 2017 r. również wszystkie chętne dzieci 3-letnie będą miały zapewnione miejsce w placówkach wychowania przedszkolnego.

Na wniosek rodziców naukę w szkole podstawowej może także rozpocząć dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat, jeżeli:

1) korzystało z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rok szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w szkole podstawowej, albo

2) posiada opinię o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej, wydaną przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

Rodzicom pozostawiono zatem możliwość wyboru wieku rozpoczynania edukacji szkolnej (6 lub 7 lat).

Jak wynika z powyższego - wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. W szczególnie uzasadnionych przypadkach z wychowania przedszkolnego może korzystać także dziecko, które ukończyło 2,5 roku.

Cele

Celem wprowadzonych w roku 2011 zmian w zakresie opieki nad dzieckiem do lat 3 jest zwiększenie zakresu świadczonych usług poprzez zróżnicowanie form opieki i umożliwienie rodzicom lub opiekunom dzieci wyboru najbardziej odpowiedniej formy. Proponowane rozwiązania mają również pomóc rodzicom lub opiekunom w podjęciu aktywności zawodowej. Udzielane przez żłobek świadczenia obejmują zgodne z normami dla wieku dziecka: wyżywienie, usługi opiekuńczo-pielęgnacyjne, higienę snu i odpoczynku, organizowanie zabaw wychowawczo-dydaktycznych w pomieszczeniach i na wolnym powietrzu, działania profilaktyczne, promujące zdrowie i korekcyjno-naprawcze oraz udzielanie doraźnej pomocy medycznej.

Wychowanie przedszkolne obejmuje wspomaganie rozwoju i edukację dziecka od trzeciego roku życia do rozpoczęcia nauki szkolnej. Cele wychowania przedszkolnego zostały sformułowane w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, określonej przez Ministra Edukacji Narodowej w rozporządzeniu 27 sierpnia 2012r. (z późniejszymi zmianami w 2014r. i 2016 r.) w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

Celem wychowania przedszkolnego jest:

  • wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych niezbędnych w codziennych sytuacjach i dalszej edukacji,
  • budowanie systemu wartości, w tym wychowywanie dzieci tak, aby lepiej orientowały się w tym co dobre, a co złe,
  • kształtowanie odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do łagodnego znoszenia stresów i porażek;
  • rozwijanie umiejętności społecznych,
  • stwarzanie warunków sprzyjających wspólnej i zgodnej zabawie oraz nauce dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych,
  • troska o zdrowie dzieci i ich rozwój fizyczny,
  • budowanie dziecięcej wiedzy o świecie i rozwijanie umiejętności prezentowania swoich przemyśleń w sposób zrozumiały dla innych,
  • wprowadzenie dziecka w świat wartości estetycznych i rozwijanie umiejętności wypowiadania się przez muzykę, formy teatralne i sztuki plastyczne,
  • kształtowanie postawy patriotycznej oraz poczucia przynależności społecznej: do rodziny, grupy rówieśniczej, wspólnoty narodowej,
  • zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez wspieranie ich ciekawości, aktywności i samodzielności oraz tych wiadomości i umiejętności, które są ważne w edukacji szkolnej.

W roku 2014 uzupełniono podstawę programowa wprowadzając:

  • przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym poprzez rozbudzanie ich świadomości językowej i wrażliwości kulturowej oraz budowanie pozytywnej motywacji do nauki języków obcych na dalszych etapach edukacyjnych;

oraz

  • w przedszkolach umożliwiających dzieciom należącym do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej - przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem mniejszości narodowej lub etnicznej lub językiem regionalnym poprzez rozbudzanie ich świadomości narodowej, etnicznej i językowej oraz budowanie pozytywnej motywacji do nauki języka mniejszości narodowej lub etnicznej lub języka regionalnego na dalszych etapach edukacyjnych.

W roku 2016 dodatkowo wprowadzono do podstawy programowej:

  • kształtowanie u dzieci umiejętności czytania i przygotowanie dzieci do nabywania umiejętności pisania.

Cele te są realizowane w 17 obszarach działalności edukacyjnej przedszkola.

  1. Kształtowanie umiejętności społecznych dzieci; porozumiewanie się z dorosłymi i dziećmi., zgodne funkcjonowanie w zabawie i sytuacjach zadaniowych.
  2. Kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i kulturalnych.
  3. wspomaganie rozwoju mowy dzieci oraz innych umiejętności komunikacyjnych dzieci.
  4. Wspieranie dzieci w rozwijaniu czynności intelektualnych które stosują w poznaniu i rozumieniu siebie i otoczenia.
  5. Wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności fizycznej dzieci.
  6. Wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne i innych.
  7. Wychowanie przez sztukę - dziecko widzem i aktorem.
  8. Wychowanie przez sztukę - muzyka, śpiew, pląsy, taniec.
  9. Wychowanie przez sztukę - różne formy plastyczne.
  10. Wspomaganie rozwoju umysłowego dzieci poprzez zabawy konstrukcyjne, budzenie zainteresowań technicznych.
  11. Pomaganie w rozumieniu istoty zjawisk atmosferycznych i unikaniu zagrożeń.
  12. Wychowanie dla poszanowania roślin i zwierząt.
  13. Wspomaganie rozwoju intelektualnego dzieci wraz z edukacją matematyczną.
  14. Tworzenie warunków do doświadczeń językowych i komunikacyjnych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania umiejętności czytania).
  15. Wychowanie rodzinne, obywatelskie i patriotyczne,
  16. Przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym.
  17. Przygotowanie do posługiwania się językiem mniejszości narodowej lub etnicznej lub językiem regionalnym dzieci należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, w tym z uwzględnieniem potrzeb dzieci niesłyszących posługujących się językiem migowym.

W każdym z obszarów podane zostały szczegółowe umiejętności, którymi powinny wykazywać się dzieci kończące edukację przedszkolną. Dokument został uzupełniony szczegółowymi wskazówkami o charakterze organizacyjnym i metodycznym, między innymi dotyczącymi organizacji czasu pobytu dzieci w przedszkolu.

Podstawy prawne

Do 2011 r., zgodnie z ustawą o opiece zdrowotnej, żłobki były publicznymi lub niepublicznymi zakładami opieki zdrowotnej. Publiczne zakłady opieki zdrowotnej tworzył Minister Zdrowia, wojewoda lub inna jednostka samorządu terytorialnego bądź uczelnia medyczna. Niepubliczne zakłady mogły prowadzić osoby prawne lub fizyczne. Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie różnych form opieki nad dzieckiem do lat 3 jest ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dzieckiem do lat 3. Kompetencje dotyczące opieki nad dzieckiem do lat 3 należą obecnie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (w latach 2011-2016 do Ministra Pracy i Polityki Społecznej).

Żłobki i kluby dziecięce mogą być prowadzone przez gminy, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenia zawierające szczegółowe regulacje prawne w sprawie:

- wymagań lokalowych i sanitarnych jakie musi spełniać lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy (2014 r.),

- zakresu programów szkoleń dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym, wolontariusza oraz dziennego opiekuna (2011 r.),

- wzorów dokumentów elektronicznych o wpis, zmianę oraz wykreślenie w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych (2014 r.).

Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi funkcjonowanie edukacji przedszkolnej są: Ustawa z 7 września 1991 roku o systemie oświaty (nowelizowana wielokrotnie w latach 1996-2015) oraz Ustawa Karta Nauczyciela z 26 stycznia 1982 roku (nowelizowana kilkakrotnie od 1996 r.), która określa prawa i obowiązki nauczycieli.

Ustawa o systemie oświaty wprowadziła pojęcia szkolnictwa publicznego i niepublicznego, w tym również pojęcia przedszkola publicznego i niepublicznego, oraz określiła zasady ich funkcjonowania. Istotny wpływ na funkcjonowanie przedszkoli miała również ustawa z 1990 roku o samorządzie terytorialnym (z późniejszymi zmianami). Ten akt prawny oraz ustawa o systemie oświaty spowodowały przekazanie gminom od dnia 1 stycznia 1992 r zadania prowadzenia przedszkoli państwowych.

Prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy, która zakłada, prowadzi, przekształca i likwiduje te placówki. Gmina, jako organ prowadzący, zapewnia warunki działania przedszkoli, wykonuje remonty oraz zadania inwestycyjne w tym zakresie, zapewnia obsługę administracyjną i finansową, wyposaża przedszkola w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów, powołuje i odwołuje dyrektorów (w drodze konkursów) oraz zatwierdza roczne projekty organizacyjne przedszkoli.

Nadzór pedagogiczny nad działalnością przedszkoli sprawuje kurator oświaty. Zarówno organ prowadzący, jak i organ sprawujący nadzór pedagogiczny mogą ingerować w działalność przedszkoli tylko w zakresie i na zasadach określonych w ustawie, pozostawiając dyrektorom i nauczycielom prawo decydowania w wielu sprawach, np. programowych i organizacyjnych. Oznacza to, że wiele istotnych decyzji podejmowanych jest bezpośrednio w placówkach.

Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenia zawierające szczegółowe regulacje prawne w sprawie:

  • ramowych statutów publicznego przedszkola i publicznych szkół (z 2001 r., ostatnia zmiana w 2013r ),
  • podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (z 2012 r. zmiany w 2014r. i 2016 r.),
  • warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych (z 2004 r.) – w 2014 r. zagadnienia te zostały włączone do ustawy o systemie oświaty (nowelizacja ustawy w 2013 r.),
  • prowadzenia przez przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania (z 2014 r., zmiany w 2015 r.),
  • zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (z 2013 r.),
  • dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników ( z 2012 r.) – w 2014 r. sprawy dotyczące programów wychowania przedszkolnego oraz programów nauczania zostały włączone do ustawy o systemie oświaty – w tym samym roku zostało wydane rozporządzenie w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego podręczników sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (z 2010 r. – znowelizowane w 2011 r.).
  • w sprawie świadectw dyplomów państwowych i innych druków szkolnych ( 2010 r. – znowelizowane w 2015 r.)
  • w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (2002 r.,- znowelizowane w 2010 i 2011 r.)
  • w sprawie udzielania gminom dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań z zakresu wychowania przedszkolnego (2013 – znowelizowane w 2015 r.)

Wskaźnik upowszechnienia wychowania przedszkolnego dla dzieci 3-5-letnich w roku szkolnym 2015/2016 wynosił 84,1 %. Do placówek przedszkolnych w miastach nadal uczęszcza znacznie więcej dzieci ( 90,6%) niż na wsiach, gdzie z edukacji przedszkolnej korzysta 75,0%. Zdecydowaną większość w placówkach przedszkolnych stanowiły dzieci pięcioletnie podlegające obowiązkowemu przygotowaniu przedszkolnemu (97,2%). Z edukacji przedszkolnej korzystało 83,8% dzieci czteroletnich i 70,5% dzieci trzyletnich.