This page was last modified on 30 October 2015, at 15:18.

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Podstawowym aktem prawnym, który reguluje status i warunki pracy nauczycieli akademickich oraz innych pracowników uczelni, jest ustawa z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz szereg aktów wykonawczych do tej ustawy. Ustawę stosuje się do uczelni publicznych i niepublicznych, zarówno akademickich, jak i zawodowych.

Kwestie związane z uprawnieniami i procedurą nadawania stopni naukowych i tytułu naukowego, których uzyskanie jest warunkiem zatrudnienia lub awansu na wyższe stanowiska naukowo-dydaktyczne i naukowe, reguluje ustawa z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Polityka planowania

Za politykę planowania kadr nauczycielskich dla sektora szkolnictwa wyższego odpowiada Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, utworzone 5 maja 2006 roku po podziale Ministerstwa Edukacji i Nauki na Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W roku akademickim 2013/2014 w szkołach wyższych w Polsce pracowało 98 735 nauczycieli akademickich, z czego 95 073 w pełnym wymiarze, a 3 662 w niepełnym wymiarze godzin. Nauczyciele akademiccy w uczelniach publicznych stanowili 85.4%, a w uczelniach niepublicznych 14.6%.


Źródło: MNiSW

Rekrutacja

Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym nauczycielem akademickim może zostać osoba, która:

  1. posiada określone ustawowo kwalifikacje,
  2. ma pełną zdolność do czynności prawnych,
  3. nie została ukarana prawomocnym wyrokiem sądowym za przestępstwo umyślne,
  4. nie została ukarana przewidzianą w ustawie karą dyscyplinarną oraz
  5. korzysta z pełni praw publicznych.

Wymagania kwalifikacyjne dotyczące poziomu wykształcenia i stopnia lub tytułu naukowego pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych oraz pracowników dydaktycznych są określone ustawowo (zob. bardziej szczegółowe informacje w podrozdziale "Awans zawodowy" niżej). Statut uczelni może określać dodatkowe wymagania i kwalifikacje zawodowe osób zatrudnianych na stanowiskach pracowników naukowo-dydaktycznych, naukowych i dydaktycznych. Na najniższym stanowisku dla pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych (asystenta) oraz stanowiskach pracowników dydaktycznych można zatrudnić osobę posiadająca przynajmniej tytuł zawodowy magistra lub równorzędny tytuł. Do objęcia tego stanowiska mogą też jednak przygotowywać się studenci podczas jednego z dwóch ostatnich lat studiów w roli asystenta-stażysty, na zasadach określonych w statucie uczelni.

Zgodnie z ostatnią nowelizacją ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nauczyciele akademiccy w uczelniach publicznych są zatrudniani, zarówno na czas określony, jak i nieokreślony, po przeprowadzeniu otwartego konkursu w przypadku, gdy wymiar pracy przewyższa pół etatu. Procedurę i warunki konkursu określa statut uczelni, ale zgodnie z ustawą informację o konkursie publikuje się obowiązkowo na stronach internetowych uczelni, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i urzędu innego ministra nadzorującego daną uczelnię (jeśli daną uczelnię nadzoruje inny minister) oraz Komisji Europejskiej w europejskim portalu dla mobilnych naukowców. W uczelniach niepublicznych zasady i procedury rekrutacji są określone w regulacjach wewnętrznych.

Status zawodowy

Nauczycieli akademickich zatrudnia się na podstawie mianowania, zapewniającego szczególną ochronę prawną, albo umowy o pracę. Na podstawie mianowania zatrudnia się jedynie nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy profesora, wyłącznie w pełnym wymiarze czasu pracy i w przypadku, gdy dana uczelnia jest dla nauczyciela podstawowym miejscem pracy (przed ostatnią nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie obowiązywał wymóg posiadania tytułu profesorskiego). Stosunek pracy z nauczycielem akademickim w uczelni publicznej nawiązuje rektor w trybie określonym w statucie, a w uczelni niepublicznej – organ uczelni wskazany w statucie, w trybie określonym w statucie.

Za zgodą rektora nauczyciele akademiccy w uczelniach publicznych mogą być zatrudnieni w ramach stosunku pracy tylko u jednego dodatkowego pracodawcy prowadzącego działalność dydaktyczną lub naukowo-badawczą.

Nauczyciele akademiccy stanowią intelektualną i naukową elitę. Mają prawo do wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania. Przysługują im uprawnienia twórców w zakresie ochrony praw autorskich. Ustawowe obowiązki pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych obejmują prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, rozwijanie twórczości naukowej lub artystycznej oraz uczestniczenie w pracach organizacyjnych uczelni, a w przypadku pracowników naukowo-dydaktycznych także kształcenie i wychowywanie studentów. Do ustawowych obowiązków pracowników dydaktycznych należy kształcenie i wychowywanie studentów, podnoszenie kwalifikacji zawodowych i uczestniczenie w pracach organizacyjnych uczelni.

Wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, która dotyczy w szczególności wykonywania ich ustawowych obowiązków, a także przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych oraz prawa własności przemysłowej. Oceny dokonuje organ wskazany w statucie uczelni przynajmniej raz na dwa lata, a w przypadku nauczycieli z tytułem naukowym profesora zatrudnionych na podstawie mianowania - przynajmniej raz na cztery lata, bądź na wniosek kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej (dziekana wydziału, jeżeli wydział jest podstawową jednostką), w której nauczyciel jest zatrudniony. Procedurę i kryteria oceny określa statut uczelni, ale w ocenie wykonywania przez nauczycieli obowiązków dydaktycznych obowiązkowo uwzględnia się ocenę studentów i doktorantów.

Ustawa określa szczegółowo warunki rozwiązywania i wygasania stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania. Dotyczą one m.in. niezdolności do pracy ze względów zdrowotnych, likwidacji uczelni, ukarania nauczyciela prawomocnym wyrokiem sądowym lub orzeczeniem komisji dyscyplinarnej oraz negatywnej oceny pracy nauczyciela. W przypadku jednej oceny negatywnej rektor może rozwiązać, a w przypadku dwóch kolejnych ocen negatywnych rektor obowiązkowo rozwiązuje stosunek pracy z nauczycielem mianowanym. Stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę jest rozwiązywany lub wygasa zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami Kodeksu Pracy. Jednak dodatkowo tę grupę nauczycieli obowiązują te same przepisy dotyczące rozwiązania stosunku pracy z powodu negatywnej oceny pracy co w przypadku nauczycieli mianowanych.

System wynagrodzeń

Zasady wynagradzania nauczycieli akademickich określa ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. Wysokość minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego dla poszczególnych stanowisk i warunki przyznawania innych składników wynagrodzenia w uczelni publicznej zostały określone w taki sposób, aby wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w relacji do kwoty bazowej, określanej w ustawie budżetowej dla członków korpusu służby cywilnej, nie była niższa niż: 391,8% w grupie stanowisk profesorów, 261,2% w grupie stanowisk docentów, adiunktów i starszych wykładowców, 130,6% w grupie stanowisk asystentów, wykładowców, lektorów i instruktorów.

Rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania określa minimalne kwotowe stawki wynagrodzenia zasadniczego dla poszczególnych grup stanowisk na lata 2013 - 2015. Wynagrodzenie nauczycieli akademickich w uczelni publicznej składa się z wynagrodzenia zasadniczego (uzależnionego od zajmowanego stanowiska) oraz innych składników (dodatków), którymi są m.in.: dodatek funkcyjny, dodatek za staż pracy i dodatki specjalne (z tytułu zwiększenia obowiązków, powierzenia dodatkowych zadań lub ze względu na charakter bądź warunki wykonywania pracy). Nauczyciele akademiccy otrzymują również dodatkowe wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowo oraz m.in. za udział w pracach związanych z postępowaniem rekrutacyjnym, kierowanie i sprawowanie opieki nad studenckimi praktykami zawodowymi, promotorstwo i recenzje w postępowaniach o nadanie stopni naukowych i tytułu naukowego oraz inne recenzje. Ponadto nauczyciele uczelni publicznej mają prawo do nagród jubileuszowych z tytułu wieloletniej pracy (począwszy od 20-letniego stażu pracy), a wszyscy nauczyciele mogą otrzymywać nagrody rektora oraz nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne lub organizacyjne bądź całokształt dorobku.

Kwestie wynagrodzeń w uczelniach niepublicznych są uregulowane w przepisach wewnętrznych, a wysokość wynagrodzenia jest na ogół uzgadniana między indywidualnymi nauczycielami i założycielem uczelni lub organem wskazanym w przepisach wewnętrznych. W okresie urlopu wypoczynkowego nauczycielowi akademickiemu przysługuje wynagrodzenie, jakie otrzymywałby, gdyby w tym czasie pracował.

Czas pracy, wakacje

Czas pracy nauczyciela akademickiego jest określony zakresem jego obowiązków dydaktycznych, naukowych i organizacyjnych. Rodzaje zajęć dydaktycznych rozliczanych w ramach pensum ustala senat uczelni. Szczegółowy zakres i wymiar obowiązków nauczyciela ustala kierownik wskazanej w statucie jednostki organizacyjnej.

Określony w ustawie roczny wymiar zajęć dydaktycznych wynosi:

  • od 120 do 240 godzin dla pracowników naukowo-dydaktycznych,
  • od 240 do 360 godzin dla pracowników dydaktycznych,
  • od 300 do 540 godzin dla lektorów, instruktorów i równorzędnych stanowisk.

Nauczyciel akademicki może być zobowiązany do prowadzenia zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych w przypadkach uzasadnionych koniecznością realizacji programu kształcenia. Ustawa ogranicza liczbę godzin ponadwymiarowych do ¼ wymiaru obowiązków dydaktycznych dla pracowników naukowo-dydaktycznych i ½ wymiaru obowiązków dydaktycznych dla pracowników dydaktycznych. Liczbę godzin ponadwymiarowych można zwiększyć jedynie za zgodą nauczyciela, zgodnie z zasadami określonymi w statucie uczelni.

Ferie i urlopy

Nauczycielowi akademickiemu przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze trzydziestu sześciu dni roboczych w ciągu roku. Nauczyciel akademicki zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do wymiaru zatrudnienia. Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w okresie wolnym od zajęć dydaktycznych. Tryb udzielania urlopu wypoczynkowego określa senat lub organ wskazany w statucie.

Za zgodą rektora nauczyciele akademiccy mogą otrzymać bezpłatny urlop naukowy. Ponadto mianowany nauczyciel akademicki może, nie częściej niż raz na siedem lat zatrudnienia w danej uczelni, otrzymać płatny urlop naukowy w wymiarze do roku, a nauczyciel przygotowujący rozprawę doktorską – płatny urlop naukowy na okres do trzech miesięcy. Szczegółowe zasady udzielania urlopów naukowych określa statut uczelni.

Nauczyciele akademiccy zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy, po przepracowaniu co najmniej pięciu lat i na podstawie orzeczenia lekarskiego, mają prawo do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, trwającego jednorazowo nie dłużej niż sześć miesięcy. Łączny wymiar urlopu dla poratowania zdrowia w okresie całego zatrudnienia nauczyciela akademickiego nie może przekraczać dwóch lat.

Awans zawodowy

W karierze naukowej i zawodowej nauczycieli akademickich rozróżnia się tytuły zawodowe oraz stopnie naukowe i tytuł naukowy, jak też zajmowane w uczelni stanowiska. Magister jest tytułem zawodowym, doktor i doktor habilitowany są stopniami naukowymi, a profesor jest tytułem naukowym (nadawanym dożywotnio przez prezydenta kraju za całokształt pracy naukowej).

Do stanowisk pracowników naukowo-dydaktycznych w uczelni należą: asystent, adiunkt, profesor wizytujący, profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny, a do stanowisk dydaktycznych: instruktor, lektor, wykładowca i starszy wykładowca. Ustawa określa jedynie kwalifikacje akademickie (tytuły i stopnie) wymagane do zatrudnienia/awansu na poszczególne stanowiska, ale dodatkowe wymagania może określać statut uczelni. Asystent musi posiadać tytuł magistra, adiunkt – stopień naukowy doktora, profesor wizytujący (stanowisko dla osób zatrudnionych na stałe w innych uczelniach) – stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora bądź stopień doktora i znaczne osiągnięcia w pracy naukowej, zawodowej lub artystycznej, profesor nadzwyczajny – stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł profesora, a nauczyciele zatrudnieni na stanowisku profesora zwyczajnego - tytuł naukowy profesora. Na stanowiskach dydaktycznych wymagany jest tytuł zawodowy magistra lub równorzędny.

Jak wspomniano wyżej (zob. podrozdział „Rekrutacja”), zgodnie ze znowelizowaną ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, na wszystkich stanowiskach nauczycieli zatrudnia się obecnie w drodze konkursu. Równocześnie znowelizowane przepisy dotyczące kariery naukowej wprowadziły także procedurę konkursową w rekrutacji na bezpłatne studia doktoranckie i zwiększyły wsparcie finansowe dla doktorantów oraz zwiększyły przejrzystość i uprościły procedurę ubiegania się o stopień doktora habilitowanego. Zmiany te mają motywować nauczycieli i ułatwić im awans na wyższe stanowiska przewidziane dla pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych.

Nauczyciele akademiccy mogą też awansować na stanowiska kierownicze we władzach uczelni, tj. rektora, prorektora, kierownika i zastępcy kierownika jednostki organizacyjnej uczelni (dziekana i prodziekana wydziału, jeżeli podstawową jednostką organizacyjną jest wydział). Szczegółowe informacje o powoływaniu na stanowiska kierownicze w uczelniach przedstawiono w rozdziale 10.

Emerytury

Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym nauczyciel akademicki oraz członkowie jego rodziny mają prawo do świadczeń na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nauczyciel urodzony przed 31 grudnia 1948 r. może przejść na emeryturę po przepracowaniu 30 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych, i po ukończeniu 60. roku życia – w przypadku mężczyzny, a w przypadku kobiety - po przepracowaniu 25 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych, i po ukończeniu 55. roku życia (w praktyce przepis ten nie ma już zastosowania do kobiet, ponieważ kobiety urodzone przed 1949 rokiem osiągnęły już pełny wiek emerytalny). Pozostali nauczyciele mogą przejść na emeryturę na ogólnych zasadach określonych w przepisach emerytalnych - kobiety w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat, ale na ogół nauczyciele akademiccy pracują znacznie dłużej.

Stosunek pracy nauczyciela akademickiego zatrudnionego w uczelni publicznej na podstawie mianowania wygasa z końcem roku akademickiego, w którym ukończył on 65. rok życia, a w przypadku mianowanego nauczyciela z tytułem naukowym profesora, zatrudnionego na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub zwyczajnego w uczelni publicznej – z końcem roku akademickiego, w którym ukończył on 70. rok życia.

Zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., powszechny wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn został wydłużony do 67 lat. Proces wydłużania wieku emerytalnego będzie postępował stopniowo – co cztery miesiące wiek ten będzie się wydłużał o jeden miesiąc.

Nauczyciel, który nabył uprawnienia emerytalne, może zostać ponownie zatrudniony na tym samym stanowisku w danej uczelni bez postępowania konkursowego.

Nauczyciele przechodzący na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy mają prawo do jednorazowej odprawy, stanowiącej trzykrotność wynagrodzenia zasadniczego, jakie otrzymali za ostatni miesiąc zatrudnienia.

Podstawę wymiaru emerytury lub renty ustala się na zasadach ogólnych określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Do podstawy tej wlicza się również wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, dodatki oraz wszystkie nagrody uzyskane za osiągnięcia zawodowe w okresie, z którego wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru emerytury lub renty.