This page was last modified on 16 May 2017, at 12:11.

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>


2017

Doktoraty wdrożeniowe przyjęte przez Radę Ministrów

Status reformy: przyjęta w marcu 2017 r., podpisana przez Prezydenta w kwietniu 2017r.

 

Doktoraty wdrożeniowe mają ożywić współpracę między środowiskiem naukowym a społeczno-gospodarczym, a także usprawnić transfer wiedzy między nauką a biznesem. To także nowa, szybka ścieżka dojścia do pierwszego stopnia naukowego. W programie przewidziano udział trzech grup:

 

  • absolwentów z tytułem magistra lub równorzędnym, którzy mają zamiar rozwijać swoją karierę akademicką;
  • najlepszych ośrodków akademickich w kraju, czyli jednostek naukowych z kategorią A+ i A;
  • przedsiębiorców i innych pracodawców, którzy chcą rozwijać działalność badawczo-rozwojową i uzyskać tym samym przewagę rynkową.

 

Doktorat w systemie dualnym

Doktoraty wdrożeniowe będą prowadzone w systemie dualnym. Oznacza to, że jednostka naukowa wraz z przedsiębiorstwem ustalają plan badań, który nastawiony jest na rozwiązanie konkretnego problemu wskazanego przez pracodawcę, a doktorant zyskuje dwóch opiekunów. Pierwszym z nich jest opiekun naukowy – samodzielny pracownik naukowy, który kontroluje jakość badań, drugim zaś opiekun pomocniczy, wyznaczany przez pracodawcę. Podwójna opieka merytoryczna to sposób na intensyfikację kontaktu między światem nauki a biznesu.

Korzyści dla doktoranta –  nawet dwie pensje

Dwa miejsca pracy oznaczają również podwójne korzyści finansowe dla doktorantów. Oprócz wynagrodzenia wynikającego z zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin u pracodawcy doktorant otrzyma również stypendium z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.  Będzie odpowiadało ono minimalnemu wynagrodzeniu zasadniczemu asystenta na uczelni publicznej – obecnie jest to 2450 złotych.

Każdego roku do programu będzie mogło przystąpić 500 doktorantów. Pierwsi uczestniczy powinni rozpocząć studia w październiku 2017 roku. Na sfinansowanie programu w pierwszym roku akademickim przewidziano 21 mln złotych. Maksymalny zaś przewidziany w projekcie ustawy poziom wydatków oszacowano na ok. 85 mln zł rocznie.

Habilitacja na podstawie wdrożeń

Projekt ustawy zakłada, że doktorzy będą mogli kontynuować wdrożeniową ścieżkę kariery i uzyskać uprawnienia uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Warunkiem będzie co najmniej 5-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej, znaczące osiągnięcia wdrożeniowe, a także zatrudnienie w jednostce naukowej, mającej uprawnienia do nadawania takiego stopnia. Oznacza to, że doktor z odpowiednim stażem będzie mógł pełnić funkcję promotora i recenzenta w przewodach doktorskich, a także będzie mógł być zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego.

Co zyskują uczelnie

Jednostka naukowa w zamian za zapewnienie doktorantowi dostępu do laboratoriów i wsparcie zespołu badawczego, otrzyma ze środków finansowych programu dofinansowanie kosztów wykorzystania infrastruktury badawczej.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie 31 marca 2017 roku

2016

Program praktyk zawodowych w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych

Status reformy: projekt uruchomiony we wrześniu 2016r.

Dla kogo: studenci

Dziedziny: Nauki humanistyczne, Nauki społeczne, Nauki ścisłe i techniczne, Nauki o życiu. Budżet 125 000 000,00 zł.

Celem projektu jest wypracowanie ogólnopolskiego, jednolitego systemu 6 – miesięcznych praktyk zawodowych w uczelniach zawodowych, dla kierunków studiów o profilu praktycznym. Zostaną nim objęte publiczne uczelnie zawodowe oraz wybrane niepubliczne szkoły wyższe o profilu zawodowym, kształcące co najmniej 100 studentów na studiach stacjonarnych oraz w których udział studentów stacjonarnych w ogólnej liczbie studentów wynosi co najmniej 40%. Projekt zakłada udział maksymalnie 7 000 studentów, którzy w ramach działań uczelni wspartych z Europejskiego Funduszu Społecznego będą uczestniczyć w programie rozszerzonych 6-miesięcznych praktyk zawodowych i podniosą swoje kompetencje. Rezultatem projektu będzie rozwój kompetencji studentów, zwiększenie elastyczności uczelni w zakresie tworzenia programów kształcenia oraz zacieśnienie współpracy między pracodawcami a uczelniami.


Uniwersytety Trzeciego Wieku

Status reformy: konkurs 2017'

MNiSW ma zamiar wspierać finansowo zarówno już istniejące UTW, jak i podmioty, które mają dopiero zamiar rozpocząć prowadzenie tego typu działalności.

Całkowity budżet projektów realizowanych przez cały 2017 rok, wyniesie 4 mln złotych. Wnioski można składać do 30 listopada 2016 roku.

Informacje na temat konkursu:

  • Projekty realizowane będą w okresie od stycznia 2017 r. do 15 grudnia 2017 r.
  • Finansowanie może otrzymać 16 projektów, przy czym jeden beneficjent może realizować tylko 1 projekt.
  • Dofinansowanie mogą otrzymać nie więcej niż 2 projekty realizowane na terenie jednego województwa.
  • Wysokość finansowania pojedynczego projektu w ramach programu wynosi nie więcej niż 300 000 zł.
  • W ramach budżetu projektu mogą być finansowane koszty pośrednie do wysokości 10 % wydatków poniesionych na realizację projektu.


Umiędzynarodowienie – powstaje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej

Status reformy: projekt

Umiędzynarodowienie – szansa i wyzwanie dla polskich uczelni” to temat konferencji, która odbyła się 20 i 21 października w Rzeszowie. Wydarzenie otworzyło cykl spotkań ze środowiskiem naukowym, które we wrześniu 2017 roku podsumuje Narodowy Kongres Nauki.

Jednym z kluczowych elementów planowanych przez MNiSW reform jest umiędzynarodowienie.  Do otwierania się na naukowców i studentów z zagranicy w dużej mierze zachęcał będzie nowy algorytm. Umiędzynarodowienie nie jest celem samym w sobie –chodzi o podniesienie jakości kształcenia.

Oprócz nowej ustawy oraz wspólnych działań środowiska akademickiego na umiędzynarodowienie polskich uczelni ma mieć także wpływ Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. To trzecia agencja, która obok Narodowego Centrum Nauki oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju będzie wspierać MNiSW.

NAWA odpowiedzialna będzie przede wszystkim za prowadzenie jednolitej polityki stypendialnej, która ma zapewnić obustronną mobilność studentów i naukowców. Do jej zadań należeć będzie m.in. umożliwianie wymiany studenckiej, otworzenie drogi powrotnej polskim naukowcom pracującym zagranicą oraz zatrudnianie wybitnych badaczy na uczelniach w kraju. Polityka NAWA będzie koncentrowała się na państwach priorytetowych – z jednej strony będą to m.in. kraje partnerstwa wschodniego, z drugiej największe rynki edukacyjne – np. Azja.



Zmiany w finansowaniu uczelni

Status reformy: propozycja

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedstawiło propozycje zmian, dotyczących  zasad finansowania uczelni państwowych. Propozycja ma na celu uproszczenie obecnego algorytmu poprzez redukcję liczby jego komponentów.

W nowym algorytmie wymieniono trzy priorytety:

  • Podniesienie jakości kształcenia.
  • Polepszenie jakości samego procesu dydaktycznego oraz poziomu badań na uczelniach.
  • Umiędzynarodowienie, a więc premiowanie studentów, którzy wybierają  polskie uczelnie jako instytucje gdzie uzyskają dyplom.

Ministerstwo chce w najbliższym czasie skonsultować je ze środowiskiem akademickim. Proponowane zmiany mogą wejść w życie już w przyszłym roku.


Nowa strategia dla nauki i szkolnictwa wyższego

Status reformy: strategia

Minister nauki i szkolnictwa wyższego ogłosił nową strategię dla nauki i szkolnictwa wyższego. Składająca się z trzech filarów propozycja zmian i reform ma zagwarantować poprawę kondycji polskich uniwersytetów oraz zapewnić rozwój nauki.

Strategia opiera się na trzech podstawowych filarach:

  • Konstytucji dla nauki, która przyniesie zmiany systemowe w szkolnictwie wyższym
  • Innowacjach dla gospodarki, w których łączą się komercjalizacja badań i partnerstwo z biznesem
  • Nauce dla Ciebie – programowi społecznej odpowiedzialności nauki.

Konstytucja dla nauki

Od początku października w ramach konferencji w różnych ośrodkach akademickich rozpocznie się szeroka debata . Podstawą do dyskusji będą koncepcje trzech zespołów wyłonionych w konkursie MNiSW (więcej informacji poniżej).

Nowa ustawa umożliwi m.in. stworzenie nowego typu uniwersytetu – uniwersytetu badawczego . Te oprócz wysokiej jakości kształcenia, będą kładły nacisk również na badania naukowe.

Jednym z wyzwań stojących przed resortem jest wzrost umiędzynarodowienia. W tym celu minister zapowiedział powołanie Narodowej Agencji Współpracy Akademickiej. Agencja będzie odpowiedzialna za ujednolicenie programów stypendialnych i zachęcanie studentów zagranicznych do studiowania w Polsce. Jej zadaniem będzie również odwrócenie „drenażu mózgów” i umożliwienie powrotu do kraju wybitnym polskim naukowcom.

Innowacje dla gospodarki

Zwiększenie innowacyjności to jeden z podstawowych celów Planu Odpowiedzialnego Rozwoju. Rząd przyjął już przygotowaną przez ten resort ustawę o innowacyjności, w przyszłym tygodniu prace nad nią rozpocznie parlament. Wejdzie ona w życie styczniu 2017 roku.

Naukowym zapleczem dla innowacyjnej gospodarki będą zreformowane instytuty badawcze. Oprócz wprowadzenia szeregu zmian, MNiSW powoła również Narodowy Instytut Technologiczny. – Będzie to sieć najlepszych instytutów badawczych, które będą służyć rozwojowi priorytetowych sektorów gospodarczych. Reforma instytutów pozwoli również zweryfikować ich poziom i określić możliwości oraz kompetencje.

Nauka dla Ciebie

Nauka dla Ciebie to szereg przedsięwzięć i programów, które mają zwiększyć społeczną odpowiedzialność uczelni oraz instytucji naukowych:

  • Uniwersytet Młodego Odkrywcy – merytoryczne i finansowe wsparcie dla uniwersytetów dziecięcych (więcej informacji poniżej).
  • Naukobusy - autobusy wyposażone w profesjonalne laboratoria badawcze, w których jeździć będą profesjonalni animatorzy przeszkoleni przez Centrum Nauki Kopernik. W 2017 roku naukobusy odwiedzą  przynajmniej 400 szkół.
  • Wsparcie dla Uniwersytetów Trzeciego Wieku- pilotażowa edycja programu ruszy już w październiku, a jej budżet wyniesie 4 mln zł.

Uniwersytet Młodego Odkrywcy

Status reformy: projekt

Uniwersytet Młodego Odkrywcy to nowy program adresowany do dzieci i młodzieży. Naukowcy będą popularyzować wyniki najnowszych badań naukowych i rozwijać zainteresowanie nauką wśród uczestników. Dzieci w wieku od 6 do 16 lat będą uczestniczyć w specjalnie przygotowanych zajęciach, których większość prowadzona będzie na uczelniach lub w instytutach badawczych.

 Celem programu jest stworzenie nowych inicjatyw oraz wsparcie już istniejących uniwersytetów dziecięcych. W każdym projekcie weźmie udział minimum 70-cioro dzieci. Cykliczne zajęcia edukacyjne będą prowadzone przez pracowników naukowych i specjalistów z określonego zakresu.

Pierwsza grupa 40 beneficjentów zostanie wyłoniona już w 2016 roku, a finansowanie rozpocznie się w 2017. Maksymalna wysokość grantu dla pojedynczego projektu wynosi 40 tys. zł. Budżet I edycji wyniesie maksymalnie 1,6 mln zł, natomiast w II planowane jest jego zwiększenie do 5 mln zł.


Deregulacja - rozporządzenia

Status reformy: wprowadzona od roku akademickiego 2016/17

W sierpniu 2016 r. do konsultacji społecznych trafiły kolejne projekty rozporządzeń. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotowuje przepisy m.in. pod kątem warunków prowadzenia studiów i kryteriów oceny programowej. Proponowane zmiany dotyczą również maksymalnej wysokości opłaty rekrutacyjnej na studia, ogólnopolskiego wykazu pracowników naukowych oraz dokumentacji przebiegu studiów. Szczegóły dostępne są na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków prowadzenia studiów.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie ogólnych kryteriów oceny programowej.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie maksymalnej wysokości opłaty za postępowanie związane z przyjęciem na studia w uczelni publicznej.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie ogólnopolskiego wykazu nauczycieli akademickich i pracowników naukowych.

Projekt na stronie Rzadowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie dokumentacji przebiegu studiów.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu i trybu realizacji programu naprawczego prowadzącego do uzyskania równowagi finansowej uczelni publicznej.

Projekt na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Projekty zostały zaakceptowane i legislacja wchodzi w życie z nowym rokiem akademickim 2016/17.

Szczegółowe informacje są dostępne na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Zmiany w procedurze udzielania kredytów studenckich

Status reformy: wchodzi w życie od 15 sierpnia 2016r.

W dniu 15 sierpnia 2016 r. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 lipca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich (Dz. U. poz. 1013).

Rozporządzenie wprowadza następujące zmiany w procedurze udzielania kredytów studenckich:

  • Nowy termin składania wniosków o przyznanie kredytu oraz skrócenie terminu podpisania umów. W bieżącym roku wnioski będzie można składać w okresie od 15 sierpnia do 20 października 2016 r. (zamiast do 15 listopada). Zmianie uległ również ostateczny termin zawierania umów o kredyt. Został on skrócony z 31 marca do 31 grudnia 2016 r.
  • Możliwość składania wniosków przez osoby ubiegające się o przyjęcie na studia. O kredyt mogą ubiegać się – poza studentami i doktorantami – również kandydaci na studia, którzy rozpoczną je od października 2016 r. Bank będzie mógł rozpatrywać wnioski osób posiadających dokument potwierdzający przyjęcie na studia lub udział w rekrutacji na studia, a zawarcie umowy o kredyt będzie możliwe po uzyskaniu statusu studenta lub doktoranta.
  • Ustalenie maksymalnej wysokości dochodu na osobę w rodzinie uprawniającej do otrzymania kredytu na dany rok akademicki przed rozpoczęciem terminu składania wniosków. W roku akademickim 2016/2017 wysokość dochodu uprawniająca do otrzymania kredytu wynosi 2500 zł/osobę w rodzinie, co pozwoli na zawieranie umów kredytu po weryfikacji przez banki wnioskodawcy pod kątem zabezpieczenia spłaty kredytu. W kolejnych latach maksymalna wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie będzie stanowiła kwotę ustaloną przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie złożonych w poprzednim roku akademickim wniosków.
  • Uelastycznienie wysokości rat kredytu. W roku akademickim 2016/2017 student lub doktorant uzyska możliwość wyboru spośród czterech wysokości miesięcznej raty kredytu: 600 zł (rata podstawowa), 800 zł albo 1000 zł (rata podwyższona) i 400 zł (rata obniżona).
  • Możliwość zmiany wysokości miesięcznej raty kredytu w trakcie trwania umowy kredytowej. Kredytobiorca będzie mógł złożyć w banku wniosek o zwiększenie lub zmniejszenie raty kredytu w zależności od aktualnych potrzeb.

Program Rozwoju Kompetencji – kontynuacja

Status reformy: w trakcie realizacji

W końcu marca 2016 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) ogłosiło wyniki pierwszej edycji konkursu na projekty w „Programie Rozwoju Kompetencji” i łączną kwotą 87 mln zł wesprze 41 uczelnie, które zrealizują aż 61 projektów. Beneficjenci dostaną dofinansowanie na realizację zajęć kształtujących kompetencje oczekiwane przez pracodawców, realizując m.in. certyfikowane szkolenia i zajęcia warsztatowe, dodatkowe zadania praktyczne w formie projektowej, wizyty studyjne u pracodawców, również we współpracy z podmiotami zagranicznymi oraz z otoczeniem społeczno-gospodarczym, czyli firmami zainteresowanymi rozwojem kompetencji studentów. Maksymalna wartość dofinansowania jaką można uzyskać na jeden projekt w ramach „Programu Rozwoju Kompetencji” to 10 mln zł.

W 2014 roku odbył się pilotaż „Programu Rozwoju Kompetencji”, którym zostały objęte 73 projekty o łącznej wartości ponad 58 mln zł (patrz również informacje w dziale poświęconym reformom zainicjowanym w roku 2014). NCBR w najbliższych dniach ogłosi kolejną edycję tego konkursu, a do 2020 r. na wyłonione w nim projekty przeznaczy w sumie ponad 1 mld zł. Więcej informacji na temat konkursu można znaleźć na stronie NCBR.


Ustawa 2.0 – środowisko naukowe przygotuje nową ustawę o szkolnictwie wyższym

Status reformy: projekt

Po raz pierwszy w Polsce ustawa o szkolnictwie wyższym przygotowana zostanie na podstawie założeń opracowanych przez środowisko. Minister nauki i szkolnictwa wyższego ogłosił rozpoczęcie konkursu Ustawa 2.0. 

Ustawa 2.0 - założenia systemu szkolnictwa wyższego to konkurs dla polskich akademików i naukowców na założenia do nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Minister uważa, że wielokrotnie nowelizowana ustawa stała się nieczytelna oraz że polski system szkolnictwa wyższego potrzebuje przepisów dostosowanych do potrzeb środowiska i polskiej gospodarki.

Osoby zainteresowane udziałem w konkursie stworzyły zespoły badawcze i przygotowały ogólny projekt nowych przepisów. Propozycje tematów obejmowały:

  • system szkolnictwa wyższego
  • ustrój jednostek w systemie szkolnictwa wyższego i zarządzanie nimi
  • system oceny jakości 
  • finanse i mienie jednostek w systemie szkolnictwa wyższego
  • studia, studenci, doktoranci, absolwenci.

Spośród nadesłanych założeń ministerstwo wybrało trzy najlepsze projekty badawcze. Autorzy wyłonionych w konkursie projektów otrzymają granty o łącznej wysokości nawet do 900 tys. zł.

Kolejnym zadaniem zespołów, które otrzymają dofinansowanie, będzie przeprowadzenie szeroko zakrojonych środowiskowych konsultacji. Ich wyniki oraz analiza zostaną połączone z nadsyłanymi wstępnie założeniami. Tak przygotowane, kompletne dokumenty, zawierające opinie autorów i środowiska oraz gotowe propozycje konkretnych rozwiązań staną się podstawą do stworzenia nowej ustawy.

Zwycięskie propozycje przygotowali naukowcy z zespołów związanych z:
•    Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu – pod przewodnictwem prof. Marka Kwieka,
•    Uniwersytetem SWPS – z przewodniczącym zespołu prof. Hubertem Izdebskim, oraz
•    Instytutem Allerhanda - pod kierunkiem dr. Arkadiusza Radwana.

Nominacje ogłoszono w czerwcu 2016 r.

Deregulacja

Status reformy: zaakceptowany przez Sejm, wchodzi w życie w roku akademickim 2016/17

Proponowane zmiany w procedurach przygotowane na podstawie szerokich konsultacji (kwiecień 2016r.):

  • Zmniejszenie częstotliwości ocen okresowych nauczycieli akademickich oraz pracowników instytutów badawczych i instytutów PAN (obecnie ocena powinna być wykonywana co najmniej raz na dwa lata, a zdaniem resortu wystarczy, by taka ocena była wykonywana nawet raz na cztery lata).
  • Zniesienie limitów przyjęć na drugi kierunek studiów.
  • Organiczenie zjawiska organizowania konkursów na stanowiska w sytuacji związanej z awansem, uczelnia będzie mogła zorganizować konkurs, ale nie będzie do tego zobligowana.
  • Nowe przepisy związane z jakością studiów doktoranckich (uczelnia powinna zapewnić stypendia dla nie mniej niż 50 proc. przyjmowanych uczestników doktoranckich studiów stacjonarnych).

2015

Uczelnie przyszłości 

Status reformy: wprowadzona

„Uczelnie przyszłości” to pakiet kompleksowych działań podjętych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego finansowanych ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER). W puli programu MNiSW jest 5 mld zł.  PO WER to odpowiedź na wyzwania i jednocześnie narzędzie realizacji Strategii Europa 2020. 

W roku 2015 w ramach „Uczelni przyszłości” kontynuowany był Program Rozwoju Kompetencji, którego pilotaż odbył się w roku 2014.  Jego główną ideą jest wprowadzenie do programu studiów zajęć, które doskonalą kompetencje w obszarach kluczowych dla gospodarki i rozwoju kraju, z naciskiem na miękkie kompetencje poszukiwane przez pracodawców  m.in. umiejętności związane z komunikacją, współpracą w grupie czy analitycznym myśleniem. W programie mogą brać udział studenci wszystkich kierunków studiów.

W 2016 roku uruchomione zostaną dwa kolejne konkursy - na Nowe Programy Kształcenia oraz na umiędzynarodowienie polskiego szkolnictwa wyższego.


Projekt ustawy dotyczący uznawania kwalifikacji zawodowych

Status reformy: projekt ustawy

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący uznawania kwalifikacji zawodowych w krajach Unii Europejskiej. Nowe przepisy pozwolą na uproszczenie wewnętrznych procedur i przepływ informacji między państwami Unii Europejskiej.
Zawarte w projekcie ustawy działania umożliwią ujednolicenie zasad i przyśpieszenie uznawalności we wszystkich krajach członkowskich. Rzeczą, która ułatwi uzyskanie kwalifikacji będzie internetowe narzędzie Komisji Europejskiej. Decyzja będzie wydawana w formie elektronicznego certyfikatu – tzw. europejskiej legitymacji cyfrowej. Te dostępne będą początkowo dla kilku wybranych zawodów (pielęgniarka, farmaceuta, fizjoterapeuta, przewodnik górski, pośrednik w obrocie nieruchomościami), ale ich pula będzie się zwiększać.
Oprócz tego projekt ustawy reguluje także kwestię praktyk zawodowych odbywanych m.in. na terenie Unii Europejskiej, które mogą się okazać niezbędne do wykonywania zawodu regulowanego w Polsce. W punktach kontaktowych pojawią się rozszerzone katalogi informacji na temat możliwości uznawania kwalifikacji. W takim punkcie można będzie złożyć wniosek skierowany do polskiego organu uznawalności.


Lepsze warunki studiowania dla studentów-cudzoziemców

Status reformy: zaakceptowana do realizacji

Studenci, którzy przyjechali uczyć się do Polski z zagranicy, będą mogli studiować według korzystniejszych zasad. To dzięki opublikowanemu 7 sierpnia 2015 r. rozporządzeniu w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych.

Do tej pory studenci, którzy przyjechali do Polski z zagranicy, musieli ponosić opłaty za całe studia z góry. W przypadku studiów licencjackich student musiał przed rozpoczęciem nauki w Polsce zapłacić za trzy lata.

Od nowego roku akademickiego zagraniczny student będzie płacił osobno za każdy semestr. Wysokość opłat będą ustalać rektorzy.


Studia dla wybitnych

Status reformy: zatwierdzona do realizacji, obecnie zawieszona

Stu studentów rocznie dzięki wsparciu państwa będzie mogło rozpocząć studia na najlepszych uczelniach na świecie. Przyjęta przez parlament wiosną 2015 r. ustawa  umożliwia  realizację programu "Studia dla wybitnych”. Startujący w 2016 roku program to pierwszy publiczny projekt finansowania całości studiów za granicą.

Uczestnik programu nie będzie zwracać pieniędzy za studia w dwóch przypadkach:

  • Jeśli ukończy studia doktoranckie w Polsce.
  • Jeśli w ciągu 10 lat od ukończenia studiów zagranicznych będzie odprowadzał w Polsce składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne przez 5 lat.

Stypendyści programu mają za zadanie wykorzystać zdobytą wiedzę w Polsce i tym samym przyczynić się do rozwoju krajowej nauki, a także zwiększenia innowacyjności w polskiej gospodarce.
W 2016 roku na „Studia dla wybitnych” przeznaczono 18,5 mln zł. Do 2025 roku rząd chce wydać na program 336 mln zł.

Obecnie (czerwiec 2016) realizacja programu jest zawieszona.


Debata na temat umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Polsce

Status reformy: projekt

Resort nauki przedstawił 25 lutego 2015 r. wstępne założenia "Programu umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego”. Według badań przedstawionych przez MNiSW, Polska ma jeden z najniższych w Europie odsetków studentów zagranicznych – w 2012 r. wyniósł on zaledwie 1,3% populacji studentów w Polsce.

Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego, które stanowi obecnie jeden z priorytetów ministerstwa, ma oznaczać doprowadzenie do tego, by więcej studentów i naukowców zagranicznych było na naszych uczelniach, by większy był nasz udział w międzynarodowych projektach badawczych, pozyskiwanie międzynarodowych akredytacji oraz stworzenie odpowiedniego zaplecza dydaktycznego. Ministerstwo zamierza koordynować całe przedsięwzięcie.

Przyciągnięcie do Polski studentów z zagranicy to przede wszystkim zadanie stojące przed uczelniami, głównie stworzenie w Polsce atrakcyjnych obcojęzycznych programów studiów dla studentów z zagranicy. Istotną kwestią jest uzyskiwanie międzynarodowych akredytacji, zwiększenie oferty programów studiów, w tym studiów doktoranckich o zasięgu międzynarodowym, otworzyć się na zatrudnianie badaczy z zagranicy, jak również umożliwienie polskim pracownikom naukowym mobilności i konstruktywne z nich powroty. Umiędzynarodowienie studiów będzie wspomagane przez ofertę kursów oferowanych poprzez system MOOC (masowe otwarte kursy online).

W ramach wsparcia umiędzynarodowienia, ministerstwo zamierza podjąć następujące kroki:

  • przygotowanie bazy dostępnego dla studentów międzynarodowych finansowania – zarówno dla studentów polskich chcących studiować zagranicą, jak i zagranicznych pragnących podjąć studia w Polsce,
  • opracowanie poradnika zawierającego informacje o przepisach (w tym dot. wydania wizy) obowiązujących w Polsce
  • badanie mobilności polskich studentów oraz losy cudzoziemskich absolwentów
  • wspieranie upowszechniania dobrych praktyk między uczelniami
  • promowanie studiów w Polsce za granicą

Uruchomiono również stronę www.go-poland.pl skierowana do cudzoziemców zainteresowanych studiowaniem nad Wisłą, będąca częścią kampanii „Ready, Study, Go! Poland”.

„Maluch na Uczelni” – resortowy program rozwoju opieki nad dziećmi w wieku do lat 3

Status: w trakcie realizacji

Resortowy program rozwoju opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 - Maluch na Uczelni, realizowany wspólnie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, pomaga w tworzeniu i adaptacji zróżnicowanych instytucji opiekuńczo-edukacyjnych dla najmłodszych tj. klubików dziecięcych i dziennych opiekunów oraz żłobków przy uczelniach. Dzięki programowi „Maluch na uczelni” studentki i studenci, ale także pracownicy akademiccy, będą mogli zostawiać swoje dzieci pod okiem opiekuna, a sami w tym czasie chodzić na zajęcia lub je prowadzić. Uczelnie będą mogły starać się o dofinansowanie na utworzenie nowych miejsc opieki lub na prowadzenie tych już istniejących. W sumie do uczelni trafi już w 2015 r. co najmniej 10 milionów złotych. 

Finansowanie konkursowe będzie możliwe obecnie rusza kampania informacyjna na uczelniach skierowana do środowiska uczelnianego, mająca na celu otwarcie się szkół wyższych na potrzeby młodych, studiujących rodziców. Szeroko promowane ma być podejście study life balance czyli zachęcanie władz uczelni do tworzenia warunków przyjaznych nie tylko studentom z dziećmi, ale także pracownikom naukowym będących rodzicami. Kampania ma też na celu kształcenie w studentach postaw przyjaznych rodzinie, które w przyszłości przełożyć się mają pozytywnie na ich stosunek do pracowników posiadających dzieci.

Likwidacja kolegiów nauczycielskich

Status reformy: w trakcie realizacji

W roku szkolnym 2013/14 rozpoczął się proces likwidacji kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. We wrześniu 2015 kolegia kształcące nauczycieli zostaną zlikwidowane, a przyszli nauczyciele będą się kształcili w instytucjach szkolnictwa wyższego.

2014

Ogólnokrajowa baza danych studentów

Status reform: planowana

Dla usprawnienia zarządzania instytucjami szkolnictwa wyższego oraz całym systemem szkolnictwa wyższego planowane jest stworzenie ogólnokrajowej bazy danych, gromadzącej informacje o wszystkich studentach.


Program Rozwoju Kompetencji

Status reform: w trakcie realizacji

Program Rozwoju Kompetencji zastąpi obecnie realizowany program kierunków zamawianych w nowej perspektywie finansowej UE w latach 20014-2020. Ma on na celu wzmocnienie kształcenia przedsiębiorczości, kompetencji zawodowych oraz interpersonalnych i analitycznych, kluczowych z punktu widzenia potrzeb rynku pracy – w efekcie oczekiwane jest zwiększenie zatrudnialności absolwentów. W całej nowej perspektywie finansowej planowane jest przeznaczenie 1,2. Mld PLN na ten cel.