This page was last modified on 16 January 2017, at 16:08.

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

2017

Reforma struktury systemu edukacji zaakceptowana

Status reformy: zaakceptowana

Zmiany w oświacie zaczną się 1 września 2017 a zakończą w roku szkolnym 2022/2023. 1 września 2017 roku uczniowie kończący klasę VI szkoły podstawowej staną się uczniami VII klasy szkoły podstawowej. Rozpocznie się tym samym stopniowe wygaszanie gimnazjów. W roku szkolnym 2018/2019 gimnazja opuści ostatni rocznik dzieci z klas III.

Docelowa struktura szkolnictwa będzie obejmowała: 8-letnią szkołę podstawową, 4-letnie liceum ogólnokształcące, 5-letnie technikum, 3-letnią branżową szkołę I stopnia, 3-letnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy, 2-letnią branżową szkołę II stopnia oraz szkołę policealną.

Zmiany w oświacie zawarte zostały w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe oraz ustawie Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe.


2016

Uniwersytety Trzeciego Wieku

Status reformy: konkurs 2017

MNiSW ma zamiar wspierać finansowo zarówno już istniejące UTW, jak i podmioty, które mają dopiero zamiar rozpocząć prowadzenie tego typu działalności. Całkowity budżet projektów realizowanych przez cały 2017 rok, wyniesie 4 mln złotych. Wnioski można składać do 30 listopada 2016 roku.

Więcej informacji na temat UTW w dziale dotyczącym reformowania szkolnictwa wyższego.

Wyniki debaty na temat reformy szkolnictwa zawodowego

Status reformy: projekt

Kierunki zmian dotyczących  kształcenia w szkolnictwie zawodowym (24 czerwca 2016r.).

  • Stopniowe wprowadzanie dualnego systemu kształcenia
  • włączanie pracodawców w proces kształcenia i egzaminowania
  • powołanie II stopniowej szkoły branżowej
  • utworzenie Korpusu Fachowców i specjalnego Funduszu Rozwoju Edukacji Zawodowej (FREZ).

Aktywne włączenie pracodawców w proces kształcenia i egzaminowania obejmie:

  • tworzenie nowych zawodów oraz podstaw programowych
  • opracowywanie programów nauczania dla zawodu (we współpracy ze szkołami) z uwzględnieniem umiejętności absolwenta dostosowanych do potrzeb lokalnego i regionalnego rynku pracy
  • realizacja procesu kształcenia praktycznego uczniów (we współpracy ze szkołą i centrum kształcenia praktycznego)
  • doposażanie szkół/centrów kształcenia praktycznego w nowoczesną bazę techno-dydaktyczną
  • wsparcie kadrowe szkół oraz zaangażowaniu pracowników przedsiębiorstwa w kształcenie praktyczne uczniów.

W każdym powiecie będzie funkcjonowało jedno centrum kształcenia praktycznego. Jego zadaniem byłaby koordynacja kształcenia zawodowego, doradztwa zawodowego oraz organizacja i przeprowadzanie egzaminów zawodowych. W procesie realizacji kształcenia ustawicznego dorosłych, CKP będą prowadziły kształcenie dla rynku pracy odpowiadające zapotrzebowaniu pracodawców w poszczególnych branżach. Mają one także pełnić rolę ośrodka certyfikującego w oparciu o ustawę o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji.

Zmiany w strukturze kształcenia zawodowego - utworzenie II stopniowej szkoły branżowej:

  • Po ukończeniu I stopnia i po zdaniu egzaminu z jednej kwalifikacji absolwent uzyska dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Będzie on przygotowany do podjęcia pracy lub kontynuowania kształcenia w szkole II stopnia. 
  • Po ukończeniu szkoły branżowej II stopnia i po zdaniu egzaminu z drugiej kwalifikacji absolwent uzyska wykształcenie średnie zawodowe i dyplom technika. Absolwent szkoły branżowej II stopnia z tytułem technika może przystąpić do matury zawodowej oraz kontynuować kształcenie na wyższych studiach zawodowych w branży, w której uzyskał tytuł technika. Co najmniej 50% zajęć w szkole branżowej będzie przeznaczone na kształcenie zawodowe. 

W proponowanej strukturze pozostaje technikum działające na dotychczasowych zasadach, z maturą na poziomie podstawowym lub rozszerzonym oraz dyplomem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe.

Dlatego MEN proponuje rozwiązania polegające na:

  • wprowadzeniu ramowych programów doradztwa zawodowego
  • uwzględnieniu tematyki doradztwa w podstawie programowej na każdym etapie edukacji
  • obowiązku badania predyspozycji zawodowych uczniów przed wyborem ścieżki kształcenia w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Planowane jest także utworzenie „Korpusu Fachowców” – wysokiej klasy specjalistów pozyskanych z przedsiębiorstw.

Dodatkowo utworzony zostanie portal edukacyjno-zawodowy na poziomie województwa, który będzie odpowiedzią na brak informacji dotyczącej potrzeb oraz możliwości w zakresie kształcenia praktycznego u pracodawców, zarówno po stronie szkoły, jak i pracodawcy.

W ramach zmian dotyczących kształcenia zawodowego resort edukacji proponuje utworzenie specjalnego Funduszu Rozwoju Edukacji Zawodowej (FREZ), którego celem będzie finansowanie m.in.:

  • doposażanie szkół, centrów kształcenia praktycznego w nowoczesną bazę techno-dydaktyczną
  • rozbudowa sieci centrów kształcenia praktycznego
  • kosztów prowadzenia praktycznej nauki zawodu u pracodawcy
  • organizowanie staży dla nauczycieli kształcenia zawodowego w celu uaktualniania wiedzy i umiejętności
  • dodatków motywacyjnych dla nauczycieli kształcenia zawodowego zatrudnionych w szkole
  • w centrum kształcenia praktycznego
  • dodatkowych uprawnień branżowych dla uczniów szkół zawodowych
  • doradztwa zawodowego.

Źródłem finansowania FREZ mogłoby być środki z Funduszu Pracy, Spółek Skarbu Państwa, składek od zrzeszonych przedsiębiorców.


Debata na temat reformy szkolnictwa zawodowego

Status reformy: debata

W marcu 2016 r. dyskusja na temat rozwiązań systemowych w szkolnictwie zawodowym prowadzona była podczas spotkania w Siedlcach w ramach trzech spotkań panelowych:

  1. Rola pracodawców w realizacji dobrej zmiany w kształceniu zawodowym.
  2. Stan bazy dydaktycznej kształcenia praktycznego po realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013 i dalsze potrzeby w tym zakresie.
  3. Struktura i organizacji kształcenia zawodowego.

Spotkanie w Siedlcach to kolejna z 16 debat wojewódzkich, które odbędą się w całej Polsce do końca maja 2016 r. (patrz również dział poświęcony reformom w edukacji szkolnej).

2015

Dualne kształcenie zawodowe – rozporządzenie podpisane

Status reformy: zaakceptowana do realizacji

Zdefiniowanie dualnego systemu kształcenia zawodowego – to główny zapis i cel podpisanego przez Minister Edukacji Narodowej rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Najistotniejsze zmiany to:

  1. zdefiniowanie dualnego systemu kształcenia zawodowego, w którym podstawę prawną odbywania zajęć praktycznych u pracodawców może stanowić zarówno umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawarta pomiędzy młodocianym pracownikiem a pracodawcą, jak i umowa o praktyczną naukę zawodu, zawarta pomiędzy dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu;
  2. przyporządkowanie każdej z form praktycznej nauki zawodu do określonego typu szkoły;
  3. określenie wymiaru zajęć praktycznych odbywanych u pracodawców na zasadach dualnego systemu kształcenia;
  4. zapewnienie pracodawcy możliwości wpływania na treści programu nauczania dla zawodu w zakresie zajęć praktycznych, które są u niego realizowane.


Rok Szkoły Zawodowców

Status: w trakcie realizacji

Rok szkolny 2014/2015 ogłoszony został Rokiem Szkoły Zawodowców. Minister edukacji narodowej zapoczątkowała szereg działań nastawionych na poprawę kształcenia zawodowego w tym roku szkolnym i latach następnych. Wśród działań m.in.:

  • interaktywna mapa „Wyklikaj Szkołę Zawodową”, która pozwala uczniom z całej Polski znaleźć informacje o technikach i zasadniczych szkołach zawodowych w okolicy,
  • #dobryZAWODnik, czyli kampania promująca szkolnictwo zawodowe

Celem całego przedsięwzięcia jest poprawa jakości szkolnictwa zawodowego i zachęcenia młodych ludzi do wyboru tej ścieżki zawodowej. Wśród priorytetów Roku są m.in. współpraca z pracodawcami, dopasowanie kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy, przygotowanie uczniów do podjęcia zawodu, organizacja praktyk. Będziemy aktywnie pośredniczyć we współpracy pracodawców i szkół

Więcej na stronie Zawodowcy.men.gov.pl

2014

Szkolenia zawodowe w ramach Gwarancji dla młodzieży

Status reformy: wprowadzona, w trakcie realizacji

W maju 2014 weszła w życie nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jest ona zgodna z założeniami Gwarancji dla młodzieży promowanymi w UE. Zmienione przepisy nakładają na urzędy pracy obowiązek zaoferowania pomocy, w ciągu

4 miesięcy od dnia rejestracji, osobom młodym do 25 roku życia (dotychczas czas ten wynosił 6 miesięcy). W zakresie problematyki powiązanej z edukacją młody człowiek może liczyć na pomoc obejmującą: (1) indywidualnie sprofilowane poradnictwo zawodowe;

(2) skierowanie na szkolenie, przygotowanie zawodowe, staż, dofinansowanie kosztów egzaminów, studiów podyplomowych, pożyczkę szkoleniową, stypendium na kontynuowanie nauki; (3) udział w programie specjalnym, łączącym różne formy aktywizacji. Ponadto, w wyniku nowelizacji ww. ustawy, młodzi bezrobotni mają zapewnioną opiekę stałego doradcy i profesjonalne profilowanie formy pomocy.

Dodatkowe informacje w języku polskim można znaleźć na stronie MPiPS pod adresem:

http://www.mpips.gov.pl/aktualnosci-wszystkie/art,5543,6742,gwarancje-dla-mlodziezy-pomoc-dla-mlodych-szukajacych-pracy.html


Aktywizacja zawodowa osób 50+

Status reformy: wprowadzona; w trakcie realizacji

W lutym 2014 r. ogłoszony został odnowiony Program Solidarność pokoleń. Działania dla zwiększenia aktywności zawodowej osób w wieku 50+. Program ten wyznacza kierunki działań na rzecz zwiększenia aktywności osób w wieku 50+. Jego głównym celem jest wzrost zatrudnienia osób w wieku 55–64 lata do poziomu 50% w 2020 r. Podstawowe działania w tym programie dotyczą poprawy kompetencji osób w wieku 50+ (także 45+). Należą do nich: (1) wspieranie rozwoju oferty edukacyjnej dla osób w wieku 45+; (2) stworzenie warunków do stałej współpracy pracodawców z instytucjami edukacyjnymi; (3) tworzenie systemu informacji dotyczącej dostępu do edukacji dla osób 45+; (4) wspieranie rozwoju kadry specjalizującej się w pracy z osobami 45+; (5) promowanie podmiotów realizujących ofertę edukacyjną w systemie formalnym i pozaformalnym oraz współpracy władz centralnych i regionalnych w zakresie rozwoju oferty edukacyjnej dla osób 45+; (6) tworzenie rozwiązań zachęcających pracowników 45+ i pracodawców do rozwoju uczenia się; (7) promowanie rozwoju doradztwa edukacyjno-zawodowego dla osób w różnym wieku, w tym dla osób 45+; (8) wspieranie sieci instytucji umożliwiających potwierdzanie kompetencji osób w wieku 45+.

Dodatkowe informacje w języku polskim można znaleźć na stronie MPiPS pod adresem: http://www.mpips.gov.pl/seniorzyaktywne-starzenie/program-solidarnosc-pokolen/


Aktywizacja społeczna, w tym edukacyjna osób 60+

Status reformy: wprowadzona; w trakcie realizacji

W styczniu 2014 ogłoszony został Rządowy Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014–2020 (dla osób 60+). Jest to wielozakresowy program mający na celu podtrzymanie aktywności osób starszych. Do działań finansowanych w ramach tego programu należą m.in.: (1) tworzenie ofert odpowiadających problemom osób starszych znajdujących się w trudnej sytuacji; (2) promowanie nowych rozwiązań na rzecz motywowania osób starszych do uczenia się dla zachowania aktywności; (3) podnoszenie kompetencji kadry zajmującej się aktywizacją społeczną osób starszych.

Dodatkowe informacje w języku polskim można znaleźć na stronie MPiPS pod adresem:

http://www.mpips.gov.pl/seniorzyaktywne-starzenie/rzadowy-program-asos/