This page was last modified on 9 November 2016, at 14:40.

Polska:Perspektywa europejska

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Zintegrowane podejście do planowania i realizacji polityki rozwoju kraju, w tym rozwoju całego obszaru uczenia się, ma wzmocnić pozytywne tendencje dotyczące osiągania w Polsce edukacyjnych celów mierzalnych strategii Europa 2020. W zakresie celu dotyczącego zmniejszenia odsetka osób z wykształceniem co najwyżej gimnazjalnym, które w wieku 18-24 lat nie uczestniczą w kształceniu lub szkoleniu, czyli tzw. zjawiska wczesnego kończenia nauki (early school leaving - ESL), Polska należy od wielu lat do liderów w UE - w roku 2002 w Polsce było 7,2% takich osób wobec 16,9% dla UE-28, a w roku 2015 w Polsce było 5,3% takich osób wobec 11,0% dla UE-28). W zakresie celu dotyczącego upowszechnienia wykształcenia wyższego, tempo wzrostu tego wskaźnika w Polsce należy do najwyższych w Europie – w roku 2002 wartość tego wskaźnika w Polsce wynosiła 14,4% wobec średniej w UE-28 – 23,5%, a w roku 2015 w Polsce wynosiła już 43,4% wobec średniej dla UE-28 – 38,7% (zatem zrealizowano cel wyznaczony dla UE na rok 2020, tj. 40%). 

Wobec powyższego, edukacyjne cele mierzalne strategii Europa 2020 nie są już największym wyzwaniem dla Polski. Bazując na diagnozie wyzwań ujętej w ww. nowych strategiach rozwoju i PLLL oraz monitorowaniu strategii Europa 2020 w Polsce, można do nich zaliczyć:

  • upowszechnienie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w wieku 0-5 lat, 
  • lepsze powiązanie edukacji z potrzebami rynku pracy ważne m.in. dla skutecznego obniżania bezrobocia młodzieży oraz zwiększania zbyt małej aktywności zawodowej osób starszych, 
  • upowszechnienia uczenia się osób dorosłych, w tym zwłaszcza nisko-wykwalifikowanych i pozostających w niekorzystnej sytuacji, 
  • poprawy spójności i przejrzystości krajowego systemu kwalifikacji, 
  • zwiększenia poziomu innowacyjności i kreatywności osób. 

W celu zwiększenia efektywności reform wszystkie działania reformatorskie w dziedzinie edukacji są koordynowane z realizacją projektów finansowanych z środków Unii Europejskiej. 


Edukacja w obszarze strategicznych ram europejskiej współpracy Europa 2020 – reformy na poziomie krajowym

Europa 2020 jest zaplanowaną na 10 lat strategią na rzecz inteligentnego, zrównoważonego i inkluzyjnego rozwoju. Strategia wyróżnia kluczowe obszary dotyczące kształcenia i szkoleń: jeden z pięciu głównych celów mierzalnych strategii dotyczy poprawy poziomu wykształcenia Europejczyków (z jednej strony poprzez ograniczenie zjawiska wczesnego kończenia edukacji, z drugiej poprzez upowszechnienie wykształcenia wyższego) indywidualne zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące m.in. edukacji; inicjatywa przewodnia - program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia; obszar inwestowania w edukację; Roczne Sprawozdanie Gospodarcze w ramach europejskiego semestru (mechanizmu monitorowania realizacji strategii Europa 20202). Działania w obszarze polityki edukacyjnej, które zostały wymienione w dokumencie Europe 2020, w Polsce zostały zaadresowane w nowych, zintegrowanych strategiach rozwoju określających kluczowe obszary rozwoju kraju (patrz Wstęp). 

Cele mierzalne strategii Europa 2020 w Polsce w zakresie edukacji

Strategia określa nadrzędny cel rozwoju Europy do roku 2020, u którego podstaw znajdują się dwa mierzalne cele dotyczące edukacji i szkoleń: 

  • obniżyć odsetek osób wcześnie kończących naukę z 14% w roku 2010 do co najwyżej 10%; 
  • zwiększyć udział osób z wykształceniem wyższym lub równoważnym w populacji w wieku 30 – 34 lata z 33,5% w roku 2010 do co najmniej 40%. 

Państwa członkowskie UE, zależnie od sytuacji, ustanowiły dla tych celów własne wartości. Cele mierzalne strategii Europa 2020 w zakresie edukacji zostały wyznaczone w Polsce ambitniej niż dla UE. Cel zakładający zmniejszenie do roku 2020 odsetka osób wcześnie kończących naukę został określony w wysokości 4,5% (przy poziomie 5,3% odnotowanym w roku 2015). Cel zakładający zwiększenie odsetka osób w wieku 30-34 lat z wykształceniem wyższym został określony w Polsce w wysokości 45% (przy poziomie 43,4% w roku 2015). Tym samym Polska znalazła się w czołowej grupie kilku państw UE stawiających sobie ten cel na poziomie 45% lub wyższym. 

Podstawę do takiego wyznaczenia celów daje znaczny wzrost aspiracji edukacyjnych obywateli oraz zdolność systemu kształcenia i szkolenia na wszystkich poziomach, począwszy od poziomu ISCED 1, do zaspokajania tych aspiracji. 
W zmniejszaniu odsetka osób wcześnie kończących naukę Polska osiągała wyniki lepsze od zakładanych na poziomie UE już od początku zeszłej dekady. Korzystnie na zmniejszanie tego odsetka w Polsce wpływa przede wszystkim wysoki odsetek osób uzyskujących wykształcenie na poziomie co najmniej średnim lub zasadniczym (upper secondary). 

W upowszechnieniu wykształcenia wyższego wśród osób w wieku 30-34 lat Polska osiągnęła w latach 2010 i 2011 wynik przewyższający średnią w UE. Ponadto, tempo tego upowszechnienia w ostatniej dekadzie należy do najwyższych w UE. 


Indywidualne zalecenia dla Polski dotyczące wdrażania strategii Europa 2020 w zakresie edukacji

W roku 2016 zostało sformułowane następujące zalecenie dla Polski w dziedzinie edukacji, które powinno być zaadresowane w okresie 2016-2017:

"Ensure the sustainability and adequacy of the pension system and increase participation in the labour market, by starting to reform the preferential pension arrangements, removing obstacles to more permanent types of employment and improving the labour market-relevance of education and training."

Prace w tym zakresie realizowane są w obszarze polskiego szkolnictwa wyższego w sposób zintensyfikowany od reformy z roku 2011.

Informacje dotyczące najnowszych zaleceń dostępne są:

http://ec.europa.eu/europe2020/making-it-happen/country-specific-recommendations/index_en.htm