This page was last modified on 15 March 2016, at 12:16.

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Poradnictwo ogólne

Rozpoznawanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci i młodzieży należy do podstawowych zadań nauczycieli i specjalistów prowadzących z nimi zajęcia.

Nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych oraz specjaliści w przedszkolu, szkole i placówce prowadzą w szczególności:

  • w przedszkolu – obserwację pedagogiczną zakończoną analizą i oceną gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna)
  • w szkole – obserwację pedagogiczną, w trakcie bieżącej pracy z uczniami, mającą na celu rozpoznanie u uczniów:
    • szczególnych uzdolnień
    • trudności w uczeniu się, w tym w przypadku uczniów klas I–III szkoły podstawowej ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się

Stwierdzenie, że dziecko z uwagi na występujące trudności lub szczególnie uzdolnienia potrzebuje szczególnego wsparcia w procesie kształcenia i wychowania zapoczątkowuje działania przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, których celem jest realizacja tych potrzeb. Ten obszar pracy jednostki systemu oświaty to udzielanie [#pomoc pomocy psychologiczno-pedagogicznej].

Jedną z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej są porady i konsultacje dla dzieci i młodzieży.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana jest także rodzicom uczniów oraz nauczycielom, w formie porad, konsultacji, warsztatów i szkoleń.

Celem tej pomocy w odniesieniu do rodziców i nauczycieli jest:

  • wspieranie w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych
  • rozwijanie umiejętności wychowawczych w celu zwiększania efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów.

Porady, konsultacje, warsztaty i szkolenia prowadzą nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści.

Specjaliści wykonujący w przedszkolu, szkole i placówce zadania w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej to w szczególności:

  • psycholodzy
  • pedagodzy
  • logopedzi
  • doradcy zawodowi
  • terapeuci pedagogiczni.

Do zadań specjalistów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach należy m.in.:

  • prowadzenie badań i działań diagnostycznych dzieci i młodzieży
  • udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb w tym zakresie i współpraca z nauczycielami i innymi specjalistami w tym zakresie
  • prowadzenie działań profilaktycznych i informacyjnych
  • pomoc rodzicom i nauczycielom zarówno w rozpoznawaniu potrzeb dzieci jak i wspomaganiu ich rozwoju.

Pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielają również w wyspecjalizowane w tym zakresie jednostki systemu oświaty - poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne.

Poradnie specjalistyczne prowadzą działalność ukierunkowaną na specyficzny, jednorodny charakter problemów, z uwzględnieniem potrzeb lokalnej społeczności.

W systemie oświaty działają publiczne i niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne.

Według danych w Systemie Informacji Oświatowej na dzień 30 września 2014 r., funkcjonowało 839 poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym 44 poradnie specjalistyczne.


Rodzaj poradni
publiczne
niepubliczne
Razem
poradnia psychologiczno-pedagogiczna
560
235
795
poradnia specjalistyczna
19
25
44
razem
579
260
839

Prowadzenie publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych należy do zadań oświatowych powiatów. W każdym powiecie w Polsce działa co najmniej jedna publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna, która udziela bezpłatnej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Organ prowadzący poradnię określa rejon jej działania.

Publiczne poradnie udzielają pomocy nieodpłatnie. Odbiorcy usług poradni to dzieci w wieku od urodzenia, młodzież, rodzice i nauczyciele, a także przedszkola, szkoły i placówki systemu oświaty. (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych: Dz. U. poz. 199)

Do zadań publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych należy:

  • diagnozowanie dzieci i młodzieży
  • wydawanie opinii i orzeczeń dotyczących kształcenia i wychowania dzieci i młodzieży
  • udzielanie pomocy bezpośredniej uczniom oraz rodzicom
  • realizacja zadań profilaktycznych oraz wspierających wychowawczą i edukacyjną funkcję przedszkola, szkoły i placówki, w tym wspieranie nauczycieli w rozwiązywaniu problemów dydaktyczno-wychowawczych
  • wspomaganie przedszkoli, szkół i placówek.

Gdy pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana w przedszkolu, szkole lub placówce nie przynosi oczekiwanych efektów lub gdy niezbędna jest ocena czy dziecko, ze względu na specjalne potrzeby edukacyjne, nie potrzebuje innej, poza pomocą psychologiczno-pedagogiczną, formy wsparcia w procesie kształcenia i wychowania, wskazane jest przeprowadzenie specjalistycznej diagnozy w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Pomoc ze strony poradni psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolna.

Diagnoza w poradni, a także wydanie informacji o wynikach przeprowadzonej diagnozy czy opinii, odbywa się na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia. Wydana przez poradnię opinia przekazywana jest do jednostki oświaty do której uczęszcza uczeń również tylko na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia.

Celem diagnozowania dziecka jest przede wszystkim określenie jego indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych, wyjaśnienie mechanizmów jego funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problemu.

Diagnoza potrzeb dziecka pozwala na wskazanie kierunków działań w zakresie kształcenia i wychowania dziecka oraz wspomagania jego rozwoju.

Efektem diagnozy jest w szczególności:

  • wydanie opinii, w tym:
    • o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju – jest to jedyna opinia wydawana przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej lub zespół opiniujący działający w poradni niepublicznej
    • o specyficznych trudnościach w uczeniu się
    • w sprawie odroczenia rozpoczęcia przez dziecko obowiązku szkolnego
    • w sprawie wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej
    • w sprawie udzielenia zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki
    • w sprawie spełniania przez dziecko obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym lub inną formą wychowania przedszkolnego
    • w sprawie spełniania przez ucznia obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą
    • w sprawie zwolnienia ucznia z nauki drugiego języka obcego
    • w sprawie objęcia ucznia nauką w klasie terapeutycznej
    • w sprawie dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb edukacyjnych ucznia
    • w sprawie pierwszeństwa w przyjęciu ucznia z problemami zdrowotnymi do szkoły ponadgimnazjalnej,
    • w sprawie zezwolenia na zatrudnienie młodocianego w celu przyuczenia do wykonywania określonej pracy lub nauki zawodu
    • w sprawie braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych
    • w innych sprawach związanych z kształceniem i wychowaniem dzieci i młodzieży (np. dla lekarzy, sądu)
  • wydanie orzeczenia o potrzebie:
  • kształcenia specjalnego
  • zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
  • indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego
  • indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży
  • objęcie bezpośrednią pomocą psychologiczno-pedagogiczną w poradni dziecka, rodziców lub zarówno dziecka jak i rodziców
  • wspomaganie nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem w jednostce oświaty do której uczęszcza.

Orzeczenia wydawane są przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych.

Orzeczenia wydawane są na wniosek rodziców dziecka. Rodzice mogą wziąć udział w posiedzeniu zespołu orzekającego i przedstawić swoje stanowisko. Orzeczenie wydawane jest wyłącznie wnioskodawcom. Od orzeczenia w terminie 14 dni służy odwołanie do właściwego terytorialnie kuratora oświaty za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie. (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych: Dz. U. Nr 173, poz. 1072)

Orzeczenie może być na wniosek rodzica dziecka uchylone lub zmienione.

Niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne są uprawnione do wydania opinii w sprawach, w których przepisy nie zastrzegają, że opinia musi być wydana przez publiczną poradnię. Natomiast aby móc wydać opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się oraz w sprawie odroczenia rozpoczęcia przez dziecko obowiązku szkolnego lub wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej, niepubliczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna, założona zgodnie z art. 82 ustawy o systemie oświaty, musi zatrudniać pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. W niepublicznych poradniach spełniającej powyższy warunek mogą również działać zespoły opiniujące wydające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.

Udzielanie bezpośredniej pomocy dzieciom i młodzieży oraz rodzicom przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne polega w szczególności na:

  • prowadzeniu terapii dzieci i młodzieży oraz ich rodzin
  • wspieraniu dzieci i młodzieży wymagających pomocy psychologiczno-pedagogicznej lub pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej
  • udzielaniu pomocy rodzicom w rozpoznawaniu potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży oraz w rozwiązywaniu problemów edukacyjnych i wychowawczych.

Realizowanie przez poradnie zadań profilaktycznych oraz wspierających wychowawczą i edukacyjną funkcję przedszkola, szkoły i placówki polega w szczególności na wspieraniu nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i specjalistów w:

  • rozpoznawaniu potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci i młodzieży, w tym w rozpoznawaniu ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się u uczniów klas I-III szkoły podstawowej
  • udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej
  • opracowywaniu i realizowaniu indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych oraz indywidualnych programów zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
  • rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych.

Poradnie wspierają również przedszkola, szkoły i placówki poprzez:

  • realizację działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży
  • prowadzenie edukacji dotyczącej ochrony zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży, rodziców i nauczycieli
  • udzielaniu, we współpracy z placówkami doskonalenia nauczycieli.

Na pisemny wniosek dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki lub rodzica dziecka niepełnosprawnego albo pełnoletniego ucznia niepełnosprawnego, poradnia jest zobowiązana jest także do współpracy w określaniu niezbędnych warunków do nauki, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, w tym z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Do współpracy ze szkołami ogólnodostępnymi w zakresie diagnozowania i rozwiązywania problemów dydaktyczno-wychowawczych uczniów objętych kształceniem specjalnym uczęszczających do tych szkół, zobowiązane są także ośrodki. Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze wspierają szkoły ogólnodostępne w zakresie pracy z uczniami niepełnosprawnymi, młodzieżowe ośrodki wychowawcze –z uczniami niedostosowanymi społecznie, a młodzieżowe ośrodki socjoterapii z uczniami zagrożonymi niedostosowaniem społecznym.

Poradnictwo psychologiczne

Poradnictwo psychologiczne dla dzieci i młodzieży, a także rodziców i nauczycieli w zakresie rozwiązywania problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijaniu umiejętności wychowawczych, prowadzone jest w systemie oświaty w przedszkolach, szkołach i placówkach do których uczęszczają dzieci i młodzież oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Do zadań psychologa w przedszkolu, szkole i placówce należy w szczególności:

  • prowadzenie badań i działań diagnostycznych uczniów, w tym diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów w celu określenia przyczyn niepowodzeń edukacyjnych oraz wspierania mocnych stron uczniów
  • diagnozowanie sytuacji wychowawczych w przedszkolu, szkole lub placówce w celu rozwiązywania problemów wychowawczych oraz wspierania rozwoju uczniów
  • udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb
  • podejmowanie działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży
  • minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom zachowania oraz inicjowanie różnych form pomocy w środowisku szkolnym i pozaszkolnym uczniów;
  • inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych
  • pomoc rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych możliwości, predyspozycji i uzdolnień uczniów
  • wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Zatrudnienie psychologa w przedszkolu, szkole lub placówce nie jest obligatoryjne. Decyzję dotycząca zatrudnienia psychologa podejmuje w porozumieniu z organem prowadzącym dyrektor danej jednostki, do którego zadań należy zapewnienie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, odpowiednio do rozpoznanych potrzeb w tym zakresie.

Pomoc psychologiczna udzielana jest również w [#poradnie poradniach psychologiczno-pedagogicznych].

Pomoc psychologiczna w poradniach udzielana jest w zróżnicowanych, dostosowanych do potrzeb ucznia i rodzaju zgłaszanego problemy formach:

  • porad i konsultacji dla dzieci i młodzieży, rodziców i nauczycieli
  • indywidualnych lub grupowych zajęciach terapeutycznych dla dzieci i młodzieży
  • terapii rodzin
  • grup wsparcia
  • mediacji
  • interwencji kryzysowej
  • warsztatów
  • wykładów i prelekcji
  • działalności informacyjno-szkoleniowej.

Doradztwo edukacyjno-zawodowe

Gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne zobowiązane są do określenia w swoich statutach organizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa oraz zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia oraz współdziałania szkoły z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz innymi instytucjami świadczącymi poradnictwo i specjalistyczną pomoc dzieciom i rodzicom.

Statut szkoły policealnej określa ponadto organizację dodatkowych zajęć w formach pozaszkolnych dla uczniów, zwiększających szansę ich zatrudnienia, organizowanych w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę policealną oraz we współpracy z urzędami pracy, pracodawcami, placówkami kształcenia ustawicznego, placówkami kształcenia praktycznego oraz ośrodkami dokształcania i doskonalenia zawodowego, jeżeli szkoła policealna takie zajęcia prowadzi.

W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, w tym szkołach policealnych, w ramach zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzi się zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz z planowaniem kształcenia i kariery zawodowej organizuje się w celu wspomagania odpowiednio uczniów lub słuchaczy w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, przy wykorzystaniu aktywnych metod pracy.

Zajęcia te prowadzą nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści, w szczególności doradcy zawodowi.

Do zadań doradcy zawodowego w szkole należy w szczególności:

  • systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów na informacje edukacyjne i zawodowe oraz pomoc w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej
  • gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia
  • prowadzenie zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniem kształcenia i kariery zawodowej
  • koordynowanie działalności informacyjno-doradczej prowadzonej przez szkołę i placówkę
  • współpraca z innymi nauczycielami w tworzeniu i zapewnieniu ciągłości działań w zakresie doradztwa edukacyjno—zawodowego
  • wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W przypadku braku doradcy zawodowego w szkole lub placówce, dyrektor szkoły lub placówki wyznacza nauczyciela, wychowawcę grupy wychowawczej lub specjalistę planującego i realizującego zadania z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego.

W [#IPET indywidualnych programach edukacyjno-terapeutycznych] opracowywanych dla objętych kształceniem specjalnym uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym, uczęszczających do gimnazjum lub szkoły ponadgimnazjalnej, obowiązkowo określa się działania z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego i sposób realizacji tych działań.

Dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w szczególności uczniów niepełnosprawnych oraz chorych, szczególnie istotne jest uwzględnienie w planowaniu ścieżki kształcenia i wyborze zawodu ewentualnych ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia. Jeśli uczeń gimnazjum z uwagi na problemy zdrowotne, ma ograniczone możliwości wyboru kierunku kształcenia, potwierdzone opinią publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, może ubiegać się o pierwszeństwo przyjęcia na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do szkoły ponadgimnazjalnej.

Oznacza, że w uczeń będzie przyjęty w pierwszej kolejności w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, w którym brane są pod uwagę wyniki egzaminu gimnazjalnego, oceny i szczególne osiągnięcia ucznia wymienione na świadectwie ukończenia gimnazjum, ukończenie gimnazjum z wyróżnieniem oraz wyniki sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, jeśli był przeprowadzany.

Działania szkół w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego wspierają publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne.

Poradnie udzielają dzieciom i młodzieży wsparcia dzieciom i młodzieży wymagającym pomocy psychologiczno-pedagogicznej lub pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniu kształcenia i kariery zawodowej m.in. w formie warsztatów, porad i konsultacji, wykładów i prelekcji.

Publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne wspomagają szkoły nauczycieli i specjalistów w planowaniu i realizacji zadań z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego. Zadania te realizują m. in. w formie warsztatów, porad i konsultacji, udziału w spotkaniach nauczycieli i specjalistów oraz zebraniach rad pedagogicznych, a także poprzez organizowanie i prowadzenie sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i specjalistów umożliwiających dzielenie się wiedzą i wymianę doświadczeń.

Poradnie prowadzą również działalność informacyjno-szkoleniową w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego, skierowaną do uczniów, rodziców i nauczycieli.

Wsparcie kadr systemu doradztwa zawodowego w systemie edukacji zapewnia Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (KOWEZiU).

KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o ogólnopolskim zasięgu działania. Organem prowadzącym Ośrodek jest Minister Edukacji Narodowej.

Wśród zadań realizowanych przez KOWEZiU w zakresie poradnictwa zawodowego wyróżnić należy:

  • diagnozowanie potrzeb edukacyjnych doradców zawodowych, nauczycieli i innych pracowników placówek edukacyjnych z zakresu poradnictwa zawodowego
  • doskonalenie zawodowe kadr systemu doradztwa zawodowego w systemie edukacji
  • wspieranie publicznych placówek doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, bibliotek pedagogicznych oraz nauczycieli-doradców metodycznych w organizowaniu i prowadzeniu wspomagania szkół w obszarze doradztwa zawodowego
  • opracowywanie i publikacja materiałów informacyjnych i metodycznych oraz promowanie działalności innowacyjnej, w tym prowadzenie działalności wydawniczej;
  • tworzenie baz danych i zasobów edukacyjnych oraz upowszechnianie informacji pedagogicznej w zakresie doradztwa zawodowego
  • współpraca z partnerami krajowymi i zagranicznymi na rzecz podnoszenia jakości i promocji doradztwa zawodowego.