This page was last modified on 8 February 2017, at 13:13.

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Rodzaje szkół

Gimnazjum zostało utworzone w roku szkolnym 1999/2000 i zapewnia 3 lata kształcenia na poziomie szkoły średniej I stopnia absolwentom 6-letniej zreformowanej szkoły podstawowej. Gimnazjum jest obowiązkowe dla wszystkich uczniów.

Minister Edukacji Narodowej jest odpowiedzialny za standardy gimnazjalne ustanowione przez państwo, a władze samorządowe – gminy - są odpowiedzialne za prowadzenie tych szkół. Gimnazja mogą być publiczne i niepubliczne. Wszystkie gimnazja niepubliczne mają uprawnienia szkoły publicznej. W ogromnej większości gimnazja są koedukacyjne. Szkoły niepubliczne są prowadzone przez stowarzyszenia, fundacje, organizacje wyznaniowe i osoby fizyczne. Gimnazja publiczne są bezpłatne. Gimnazja mogą być prowadzone jako samodzielne szkoły, w zespołach szkół (razem ze szkołą innego szczebla, np. szkołą podstawową lub liceum ogólnokształcącym), a także w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym (dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej lub niedostosowanej społecznie).

Do szkół na poziomie gimnazjalnym zalicza się gimnazja: ogólnodostępne, specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i przysposabiającymi do pracy, sportowe i mistrzostwa sportowego.

Dostępność szkół

W roku szkolnym 2014/2015 działało 7 635 gimnazjów dla dzieci i młodzieży (łącznie ze szkołami specjalnymi), do których uczęszczało 1,06 mln uczniów. Spośród tej liczby 3 581 gimnazjów było zlokalizowanych na wsi, zaś 4 054 w mieście. Różnica między wielkością szkoły gimnazjalnej wiejskiej i miejskiej jest mniejsza niż w przypadku szkół podstawowych. Bliższe dane na ten temat zob. publikacja polskiego Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2014-2015”.

Ze względu na to, że w gimnazjum realizowany jest obowiązek szkolny, szkołom publicznym tego typu wyznacza się obwody. Stanowią one wyznaczoną prawnie część obszaru danej gminy (miejscowość, jej część lub kilka miejscowości). Dzieci zamieszkałe w obwodzie danej szkoły podstawowej mają ustawowo zagwarantowane prawo korzystania z niej, co jest uwzględniane w ramach przepisów regulujących proces rekrutacji.

Jeśli odległość pomiędzy gimnazjum i miejscem zamieszkania ucznia przekracza 4 km, gmina jest odpowiedzialna za zorganizowanie bezpłatnego transportu (tzw. gimbusem) lub za zwrócenie rodzicom (opiekunom prawnym) ucznia kosztów przejazdu transportem publicznym.

Warunki przyjmowania i wybór szkoły

Jedynym wymogiem jest ukończenie 6-letniej szkoły podstawowej i uzyskanie świadectwa ukończenia szkoły podstawowej. W latach 2002-2016 świadectwo ukończenia szkoły podstawowej było uzupełnione zaświadczeniem Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej zawierającym wyniki zewnętrznego standaryzowanego sprawdzianu, obowiązkowego dla wszystkich uczniów. Na mocy nowelizacji z grudnia 2015 r., która weszła w życie z dniem 1 września 2016 r., sprawdzianu po szkole podstawowej nie przeprowadza się.

Dziecko ma prawnie zagwarantowane przyjęcie do gimnazjum, w którego obwodzie ma miejsce zamieszkania. Przyjęcie do innej szkoły zależy od wyników procesu rekrutacji na wolne miejsca.

Podział uczniów na grupy – kryterium wieku

Gimnazjum jest szkołą przeznaczoną dla uczniów w wieku 13-16 lat. Obecnie uczęszcza do niej młodzież w wieku 13-16 lat. Gimnazjum jest trzecim i ostatnim etapem obowiązkowego szkolnego kształcenia ogólnego (etapy 1. i 2. stanowią szkolnictwo podstawowe). Podstawowym kryterium podziału na klasy jest wiek uczniów. Podział oddziału na grupy jest obowiązkowy:

  1. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z informatyki - w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów, z tym że liczba uczniów w grupie nie może przekraczać liczby stanowisk komputerowych w pracowni komputerowej;
  2. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z języków obcych, w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów; zajęcia mogą być prowadzone w grupie oddziałowej, międzyoddziałowej lub międzyklasowej liczącej nie więcej niż 24 uczniów; przy podziale na grupy należy uwzględnić stopień zaawansowania znajomości języka obcego,
  3. na nie więcej niż połowie obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, dla których z treści programu nauczania wynika konieczność prowadzenia ćwiczeń, w tym laboratoryjnych - w oddziałach liczących więcej niż 30 uczniów,
  4. na zajęciach wychowania do życia w rodzinie, zgodnie z przepisami w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji,
  5. na zajęciach wychowania fizycznego – w zależności od realizowanej formy tych zajęć; zajęcia te mogą być prowadzone łącznie albo oddzielnie dla dziewcząt i chłopców.

Organizacja roku szkolnego

Zajęcia w roku szkolnym dla gimnazjów dzieli się na dwa semestry:

  1. od dnia rozpoczęcia zajęć (pierwszy powszedni dzień września) do ostatniej soboty poprzedzającej ferie zimowe,
  2. od poniedziałku wypadającego bezpośrednio po feriach zimowych do dnia zakończenia rocznych zajęć edukacyjnych (ostatni piątek czerwca).

Terminy ferii zimowych są różne dla poszczególnych województw. Ferie zimowe przypadają w okresie od połowy stycznia do końca lutego i trwają 2 tygodnie. Szczegółowy termin ferii określa kurator oświaty w porozumieniu z wojewodą. W polskich szkołach są również przerwy świąteczne – bożonarodzeniowa i wielkanocna.

Szczegółowe informacje dot. organizacji roku szkolnego (daty rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego, daty ferii letnich i zimowych w podziale na województwa oraz daty świąt i innych dodatkowych przerw w nauce) znajdują się w corocznie aktualizowanej publikacji Eurydice zatytułowanej „Organisation of school time in Europe: Primary and secondary general education. 2015/16 school year .

Dzienny i tygodniowy wymiar zajęć

Według Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (z późn. zmianami, ostatnia nowelizacja z 29 grudnia 2014 r.), tygodniowy wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych i zajęć z wychowawcą wynosi:

  • klasa I - 29 godzin, a w oddziale dwujęzycznym 31 godzin,
  • klasa II – 30 godzin, a w oddziale dwujęzycznym 32 godziny,
  • klasa III – 31 godzin, a w oddziale dwujęzycznym 33 godziny.

Lekcje zaczynają się przeważnie o godz. 8.00 i kończą ok. godz. 14.00-15.00, jeśli szkoła pracuje na jedną zmianę (kończą się później, jeśli szkoła pracuje na dwie lub trzy zmiany). Każda lekcja trwa 45 minut. Przerwy trwają zwykle od 5 do 25 minut.

Czas pracy szkoły zależy także od wielkości budynku szkolnego oraz liczby sal lekcyjnych i pomieszczeń do zajęć pozalekcyjnych. Uczniowie gimnazjum uczęszczają do szkoły przez 5 dni w tygodniu (od poniedziałku do piątku). Jeśli liczba oddziałów jest co najmniej dwukrotnie większa od liczby sal, nauka może być prowadzona przez 6 dni w tygodniu przez cały rok szkolny lub w systemie alternatywnym – w jednym tygodniu 5 dni, a w następnym 6 dni zajęć szkolnych.