This page was last modified on 2 February 2017, at 13:11.

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Dotychczas w Polsce udało się wypracować model edukacji, w ramach której występuje relatywnie wysoki – na tle państw UE – poziom uczestnictwa w edukacji osób młodych na wszystkich poziomach ISCED 4-7 (od wykształcenia licealnego aż do studiów drugiego stopnia) oraz wysoki poziom upowszechniania wykształcenia na poziomie co najmniej średnim II stopnia (upper secondary). Równolegle ograniczono zjawisko wczesnego kończenia nauki – udało się to osiągnąć m.in. dzięki reformie gimnazjalnej. Osiągnięcia polskich uczniów w czytaniu, matematyce i naukach przyrodniczych, stwierdzone w badaniu PISA, lokują ich obecnie w czołówce państw UE. Ponadto, w latach 2000-2014 notuje się w Polsce jeden z największych w UE postępów w upowszechnianiu wykształcenia wyższego osób w grupie wiekowej 30-34 lata. Oprócz tego dotychczasowy, polski model edukacji oparty był na założeniu względnej decentralizacji zarządzania szkołami. Począwszy od wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, co miało miejsce 25 października 1991 r., większość zadań edukacyjnych – od poziomu przedszkola do szkół ponadgimnazjalnych – stopniowo przekazano na poziom lokalny: gminy lub powiatu. Rozwinął się sektor oświaty niepublicznej o bardzo dużej autonomii, korzystający przy tym z dofinansowania ze środków publicznych. Znaczna niezależność funkcjonowania szkół i uczelni (również publicznych) jest gwarantowana prawnie. Podjęto inicjatywę pełnego wdrożenia założeń Europejskiej Ramy Kwalifikacji, co ułatwia porównanie efektów uczenia się między szkołami i ich transfer za granicę.

Wszystkie te osiągnięcia były możliwe m.in. dzięki dość nowoczesnym ramom prawnym edukacji. W Konstytucji RP z 1997 r. (art. 70) ustalone zostało powszechne prawo do nauki, a zarazem obowiązek nauki do 18. roku życia. Jest on realizowany w szkole lub poza nią (zob. również informacje niżej).

Przed polską edukacją stają obecnie doniosłe wyzwania, wynikające z często dokonywanych, głębokich zmian w przepisach prawnych regulujących polskie szkolnictwo, a zwłaszcza w ustawie o systemie oświaty oraz w towarzyszących jej przepisach wykonawczych. Zaledwie rok temu polski ustawodawca przywrócił dawny wiek szkolny (7. rok życia), obniżany o jeden rok w latach 2014-2015. Na ten temat zob. informacje w rozdziale „Szkolnictwo podstawowe”. Natomiast we wrześniu 2016 r. opublikowano projekt ustawy – Prawo oświatowe, która ma zastąpić ostatnio wspomniany akt z 1991 r. Na miejsce dotychczasowych szkół podstawowych oraz średnich I stopnia – gimnazjów (6+3), po których nauka kontynuowana jest w szkołach średnich II stopnia o 3- lub 4-letnim cyklu kształcenia, zamierza się wprowadzić jednolitą, 8-letnią szkołę podstawową oraz wydłużyć cykl kształcenia w szkołach średnich II stopnia do 4-5 lat; w ten sposób nastąpi powrót do modelu istniejącego w Polsce przed reformą ustroju szkolnego z lat 1999/2000. Wdrożenie tej zmiany jest na razie przedmiotem debaty. Zob. również informacje na stronie https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/eurydice/index.php/Poland:National_Reforms_in_School_Education.

Polska edukacja stopniowo – choć nie bez trudności – otwiera się na edukację pozaformalną i kształcenie ustawiczne. Od września 2012 system zewnętrznych egzaminów zawodowych otwarty został dla osób, które wiedzę i umiejętności zdobyły poza szkołami zawodowymi. Ponadto, zmiany wdrażane od października 2014 r. ułatwiają potwierdzanie efektów uczenia uzyskanych poza systemem szkolnictwa wyższego. Można mieć nadzieję na utrzymanie tych tendencji również po uchwaleniu aktualnie opracowywanych aktów normatywnych.