This page was last modified on 10 February 2017, at 09:14.

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Rodzaje szkół

Obecnie kształcenie ogólne na poziomie średnim II stopnia – bez równoległego kształcenia zawodowego – prowadzą licea ogólnokształcące. Ukończenie tego typu szkoły umożliwia uzyskanie świadectwa maturalnego po zdaniu egzaminu maturalnego. Działają również szkoły średnie II stopnia prowadzące wyłącznie albo równolegle kształcenie w zawodach; obecnie są to przede wszystkim technika oraz zasadnicze szkoły zawodowe; na ich temat szerzej zob. w następnej części opracowania.

Do liceum uczęszcza młodzież w wieku 16-19 lat. Nauka w szkole trwa według obecnie obowiązujących przepisów trzy lata.

W polskim systemie edukacji funkcjonują również licea dla dorosłych.

Dostępność szkół

Licea ogólnokształcące znajdują się niemal wyłącznie w miastach (ok. 92% placówek w roku szkolnym 2014/2015). Dostępność ogólnokształcących szkół średnich II stopnia dla młodzieży wiejskiej zależy zatem od odległości miejsca zamieszkania zainteresowanego ucznia od najbliższego miasta. Koszty dojazdu do szkół średnich drugiego stopnia pokrywają głównie rodzice.

W roku 2014/2015 funkcjonowało w Polsce 3 991 liceów ogólnokształcących, w tym 2 286 szkół dla młodzieży. Kształciło się w nich 547,2 tys. uczniów.

Warunki przyjmowania i wybór szkoły

Ramy prawne przyjmowania uczniów do publicznych liceów ogólnokształcących określa głównie ustawa o systemie oświaty. Zgodnie z art. 20f tej ustawy o przyjęciu ucznia do szkoły ponadgimnazjalnej decyduje liczba punktów uzyskanych przez kandydata m.in. za wyniki egzaminu gimnazjalnego oraz oceny na świadectwie z języka polskiego, matematyki i dwóch wybranych zajęć edukacyjnych, które ustala dyrektor danej szkoły (zazwyczaj uwzględniając profil kształcenia); brane pod uwagę są również inne osiągnięcia odnotowane na świadectwie ukończenia gimnazjum.

Sposób przeliczania kryteriów na punkty, a także szczegółowe zasady prowadzenia postępowania rekrutacyjnego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 2 listopada 2015 r. (Dziennik Ustaw z 2015 r. poz. 1942).

Laureaci konkursów wojewódzkich, których tematyka obejmuje w całości lub poszerza treści podstawy programowej co najmniej jednego przedmiotu, przyjmowani są do wybranej szkoły ponadgimnazjalnej niezależnie od kryteriów obowiązujących pozostałych kandydatów.

Podział uczniów na grupy – kryterium wieku

Podstawową jednostką organizacyjną polskiej ogólnokształcącej szkoły ponadgimnazjalnej II stopnia jest oddział, grupujący (z założenia) uczniów w tym samym wieku, którzy wspólnie realizują pod kierunkiem nauczycieli ten sam program nauczania. Wszystkie oddziały na tym samym poziomie kształcenia określa się w przepisach prawa mianem klas, które oznacza się cyframi rzymskimi (w szkole średniej ogólnokształcącej: od I do III).

Podstawowym kryterium podziału uczniów na klasy jest wiek oraz ewentualnie uzyskanie przez ucznia promocji do klasy programowo wyższej. Każdym oddziałem opiekuje się nauczyciel wychowawca. Z reguły ta funkcja jest powierzana nauczycielom na cały czas nauki w szkole.

Minimalna i maksymalna liczba uczniów w jednym oddziale generalnie nie jest określona prawnie. Wyjątki od reguły wynikają z przepisów wykonawczych do ustawy wydanych dla liceów i oddziałów liceów specjalnych lub integracyjnych (tzn. przeznaczonych do nauki uczniów niepełnosprawnych lub niedostosowanych społecznie); np. w szkołach i oddziałach integracyjnych liczba uczniów w jednym oddziale powinna wynosić od 15 do 20, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych.

Niektóre zajęcia szkolne w liceach są realizowane w podziale na grupy, w przypadkach i na zasadach podobnych jak w szkołach średnich I stopnia (gimnazjach).

W szkolnictwie średnim II stopnia nie ma podziału na cykle.

Organizacja roku szkolnego

Zajęcia w roku szkolnym dla ogólnokształcących szkół średnich II stopnia dzieli się na dwa semestry:

  1. od dnia rozpoczęcia zajęć (pierwszy powszedni dzień września) do ostatniej soboty poprzedzającej ferie zimowe;
  2. od poniedziałku wypadającego bezpośrednio po feriach zimowych do dnia zakończenia rocznych zajęć edukacyjnych (ostatni piątek czerwca).

Od powyższych zasad wprowadzono pewne wyjątki. Najważniejszy z nich dotyczy klas programowo najwyższych, po ukończeniu których przeprowadzany jest egzamin dojrzałości. Ze względu na ten egzamin, zajęcia w semestrze letnim dla tych klas kończą się już w ostatni piątek kwietnia.

Terminy ferii zimowych są różne dla poszczególnych województw. Ferie zimowe przypadają w okresie od połowy stycznia do końca lutego i trwają 2 tygodnie. Szczegółowy termin ferii określa kurator oświaty w porozumieniu z wojewodą. W polskich szkołach są również przerwy świąteczne – bożonarodzeniowa i wielkanocna.

Szczegółowe informacje dot. organizacji roku szkolnego (daty rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego, daty ferii letnich i zimowych w podziale na województwa oraz daty świąt i innych dodatkowych przerw w nauce) znajdują się w corocznie aktualizowanej publikacji Eurydice zatytułowanej „Organisation of school time in Europe: Primary and secondary general education. 2015/16 school year .

Dzienny i tygodniowy wymiar zajęć

Według rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (z późn. zmianami, ostatnia nowelizacja z 29 grudnia 2014 r.) tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć edukacyjnych i zajęć z wychowawcą dla uczniów poszczególnych klas liceum ogólnokształcącego wynosi:

  • klasa I – 30 godzin, a w oddziale dwujęzycznym – 33 godziny,
  • klasa II – 32 godziny, a w oddziale dwujęzycznym 35 godzin,
  • klasa III – 29 godzin, a w oddziale dwujęzycznym 32 godziny.

Lekcje zaczynają się przeważnie o godz. 8.00 i kończą ok. godz. 14.00-15.00, jeśli szkoła pracuje na jedną zmianę (kończą się później, jeśli szkoła pracuje na dwie zmiany). Każda lekcja trwa 45 minut. Przerwy trwają zwykle od 5 do 25 minut. Czas pracy szkoły zależy także od wielkości budynku szkolnego oraz liczby sal lekcyjnych i pomieszczeń do zajęć pozalekcyjnych. Uczniowie szkół średnich uczęszczają do szkoły przez 5 dni w tygodniu (od poniedziałku do piątku). Jeśli liczba oddziałów jest co najmniej dwukrotnie większa od liczby sal, nauka może być prowadzona przez 6 dni w tygodniu przez cały rok szkolny lub w systemie alternatywnym – w jednym tygodniu 5 dni, a w następnym 6 dni zajęć szkolnych.