This page was last modified on 8 February 2017, at 11:09.

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Podstawy prawne/Podstawa programowa, rodzaje zajęć

Obowiązującym dokumentem programowym jest wprowadzona rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 27 sierpnia 2012 r. ze zmianami w 2014r. „Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego”. Dokument ten służy nauczycielom i innym osobom do opracowywania autorskich programów wychowania przedszkolnego, zgodnie z którymi nauczyciele organizują pracę z dziećmi.

Program obejmuje całość działań nauczyciela sprzyjających aktywności dziecka w interakcji z dorosłymi i rówieśnikami. Powinien więc zawierać szczegółowe cele, treści zgodne z treściami zawartymi w podstawie programowej, sposoby osiągania celów, z uwzględnieniem możliwości indywidualizacji w zależności od potrzeb i możliwości dzieci, oraz metody przeprowadzania analizy gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna).

Warunki i tryb dopuszczania programów wychowania przedszkolnego do użytku w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych i innych formach wychowania przedszkolnego zostały określone w ustawie o systemie oświaty. Przedszkola i oddziały przedszkolne organizowane w szkołach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego są obowiązane stosować program zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego, dostosowany do potrzeb i możliwości dzieci, dla których jest przeznaczony.

Program, który został opracowany samodzielnie przez nauczycieli lub przez inne osoby i wybrany przez nauczycieli do użytku w danym przedszkolu lub oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, dopuszcza dyrektor przedszkola lub dyrektor szkoły podstawowej. W przypadku innej formy wychowania przedszkolnego, program dopuszcza odpowiednio dyrektor przedszkola lub dyrektor szkoły podstawowej, który zatrudnia nauczyciela prowadzącego zajęcia.

W edukacji przedszkolnej nie wprowadza się przedmiotów w znaczeniu szkolnym. Edukacja na tym etapie ma charakter globalny, a podstawową formą działalności dziecka jest zabawa.

Ważnym zadaniem przedszkola jest tworzenie warunków wspierania indywidualnego rozwoju dziecka i przygotowanie go do rozpoczęcia nauki w szkole. Przedszkolak uczy się spontanicznie i okazjonalnie w trakcie zabawy. Nauczyciele przedszkolni umożliwiają dzieciom podejmowanie różnych form aktywności, rozwijanie samodzielności i umiejętności współpracy i życia w zespole w warunkach bezpiecznych dostosowanych do ich potrzeb i możliwości. Dzieci uczestniczą w zabawach, których celem jest między innymi doskonalenie mowy i funkcji analizatorów wzrokowego i słuchowego oraz rozbudzanie zainteresowania słowem pisanym.

Od 1 września 2015 r. wprowadzana została obowiązkowa, bezpłatna nauka języka obcego dla dzieci pięcioletnich korzystających z wychowania przedszkolnego. Od 1 września 2017 r. nauka języka obcego obejmie wszystkie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego. Jeśli przedszkole ma odpowiednie warunki (pomieszczenia, zatrudnionego nauczyciela z odpowiednimi kwalifikacjami) nauka języka obcego dla pozostałych dzieci może być wprowadzona przed 1 września 2017 r. Wychowanie, nauczanie i opieka w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie są bezpłatne. Decyzję o wymiarze czasu bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki (nie krótszym niż 5 godzin dziennie) podejmuje gmina.

Od 1 września 2013r. (nowelizacja ustawy o systemie oświaty z 2013r.) wprowadzone zostało ograniczenie opłat pobieranych przez gminy od rodziców do maksymalnie 1 zł. za każdą dodatkową godzinę (ponad minimum 5 godzin bezpłatnych) korzystania z edukacji przedszkolnej. Ponadto, gmina może określić warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat.

By zrekompensować mniejsze wpływy z opłat wnoszonych przez rodziców gminy będą otrzymywały od 1 września 2013r. środki finansowe z budżetu państwa w formie dotacji celowej.

Publiczne przedszkola mogą organizować różnego rodzaju zajęcia tzw. dodatkowe np., rytmikę, ale opłaty ponoszone przez rodziców za przedszkole nie mogą z tego tytułu być wyższe, niż 1 zł za godzinę.

Dyrektor przedszkola może powierzyć prowadzenie zajęć dodatkowych:

  • nauczycielowi swojego przedszkola posiadającemu odpowiednie kwalifikacje do ich prowadzenia,
  • zatrudnić nowego nauczyciela,

jedynie w ramach środków finansowych przekazywanych przez organ prowadzący.

Metody nauczania, pomoce dydaktyczne

Większość placówek przedszkolnych nie stosuje szczególnych metod wychowawczych i nauczania. Praca z dziećmi oparta jest na spontanicznej, samorzutnej aktywności dziecka. Środowisko przedszkolne pobudza ją i ukierunkowuje, tworząc sytuacje wyzwalające odtwórczą i twórczą aktywność dzieci. Powszechnymi formami są zabawy i zajęcia rozwijające.

Niektóre przedszkola stosują metody związane z jakąś koncepcją pedagogiczną, np. grupy zabawowe według Marii Montessori. Czasami wykorzystują rozwiązania metodyczne charakterystyczne dla różnych koncepcji pracy z dziećmi jako uzupełnienie własnych rozwiązań. W Polsce metoda Marii Montessori wywarła duży wpływ na kształtowanie się systemu wychowania przedszkolnego w okresie międzywojennym. Po wojnie nie było miejsca na alternatywne kierunki pedagogiczne. Obecnie obserwuje się renesans zainteresowania tym oraz innymi systemami wychowania i kształcenia.

Podejmowane są próby przenoszenia do polskich przedszkoli pewnych koncepcji (lub ich elementów) znanych na świecie, na przykład gimnastyki twórczej R. Labana, technik pracy pedagogicznej C. Freineta, metody „Dobrego Startu” w opracowaniu Marty Bogdanowicz, metody projektów w opracowaniu L. Katz, koncepcji przedszkola waldorfskiego i innych.

Współczesne polskie przedszkole zmierza do budowania modelu edukacji o charakterze ekspresyjnym, nastawionego na rozwijanie u dziecka pozytywnego obrazu siebie, budowanie świata wewnętrznego dziecka i jego wyrażania, który przynosi w konsekwencji możliwość kierowania sobą.