This page was last modified on 15 March 2016, at 13:14.

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Z Eurydice

Wprowadzenie Polska

Contents

Polska:Uwarunkowania polityczne, społeczne i ekonomiczne oraz kierunki rozwoju

Polska:Rys historyczny

Polska:Główne instytucje wykonawcze i ustawodawcze

Polska:Ludność: sytuacja demograficzna, języki, wyznania

Polska:Sytuacja polityczna i gospodarcza

Polska:Organizacja systemu edukacji. Administracja edukacyjna

Polska:Zasady i podstawy prawne systemu edukacji

Polska:Strategia uczenia się przez całe życie

Polska:Organizacja i struktura systemu edukacji

Polska:Organizacja prywatnej edukacji

Polska:Krajowe Ramy Kwalifikacji

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu krajowym i/lub regionalnym (szczebel województwa)

Polska:Zarządzanie i kierowanie edukacją na szczeblu lokalnym (szczebel gminy i powiatu) i/lub instytucjonalnym (szkołą/placówką oświatową/uczelnią)

Polska:Dane statystyczne dotyczące organizacji i administracji systemu edukacji

Polska:Finansowanie edukacji

Polska:Finansowanie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Finansowanie szkolnictwa wyższego

Polska:Finansowanie kształcenia dorosłych

Polska:Wczesna edukacja i opieka (ECEC)

Polska:Organizacja opieki w żłobkach

Polska:Kształcenie na poziomie żłobków

Polska:System oceniania na poziomie żłobków

Polska:Organizacja edukacji i opieki na poziomie przedszkoli

Polska:Kształcenie na poziomie przedszkoli

Polska:System oceniania na poziomie przedszkoli

Polska:Warianty organizacyjne i struktury alternatywne na poziomie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Szkolnictwo podstawowe

Polska:Organizacja szkolnictwa podstawowego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół podstawowych

Polska:System oceniania w szkołach podstawowych

Polska:Warianty organizacyjne oraz struktury alternatywne w szkolnictwie podstawowym

Polska:Szkolnictwo średnie i policealne

Polska:Organizacja szkolnictwa średniego I stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie szkół średnich I stopnia

Polska:System oceniania w szkołach średnich I stopnia

Polska:Organizacja ogólnokształcącego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie ogólnokształcących szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w ogólnokształcących szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja zawodowego szkolnictwa średniego II stopnia

Polska:Kształcenie na poziomie zawodowych szkół średnich II stopnia

Polska:System oceniania w zawodowych szkołach średnich II stopnia

Polska:Organizacja szkolnictwa policealnego

Polska:Kształcenie na poziomie szkół policealnych

Polska:System oceniania w szkołach policealnych

Polska:Szkolnictwo wyższe

Polska:Rodzaje instytucji szkolnictwa wyższego

Polska:Studia wyższe I stopnia

Polska:Studia licencjackie i inżynierskie

Polska:Kolegia

Polska:Studia wyższe II stopnia

Polska:Jednolite studia magisterskie

Polska:Studia doktoranckie

Polska:Kształcenie dorosłych

Polska:Podział odpowiedzialności

Polska:Bieżące priorytety polityczne

Polska:Instytucje kształcenia dorosłych

Polska:Programy kształcenia dorosłych

Polska:Zatwierdzanie efektów kształcenia w edukacji pozaformalnej i nieformalnej

Polska:Nauczyciele

Polska:Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Warunki pracy nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie nauczycieli akademickich

Polska:Warunki pracy nauczycieli akademickich

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli akademickich

Polska:Kształcenie nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Warunki pracy nauczycieli w szkolnictwie dla dorosłych

Polska:Doskonalenie zawodowe nauczycieli edukacji dorosłych

Polska:Kadra kierownicza i inni pracownicy sektora edukacji

Polska:Kadra kierownicza we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Pozostały personel w placówkach wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej i personel współpracujący z tymi placówkami

Polska:Kadra odpowiedzialna za poradnictwo we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra monitorująca jakość kształcenia (nadzór pedagogiczny) we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kadra kierownicza w szkolnictwie wyższym

Polska:Pozostały personel w szkolnictwie wyższym

Polska:Kadra kierownicza w kształceniu dorosłych

Polska:Pozostały personel w kształceniu dorosłych

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Zapewnienie jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym

Polska:Zapewnianie jakości kształcenia w kształceniu dorosłych

Polska:Wsparcie pedagogiczne i poradnictwo

Polska:Kształcenie integracyjne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Kształcenie specjalne na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla uczniów ze środowisk defaworyzowanych na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie wczesnej edukacji i opieki (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Środki wsparcia dla studentów ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo na poziomie szkolnictwa wyższego

Polska:Środki wsparcia dla słuchaczy ze środowisk defaworyzowanych

Polska:Orientacja i poradnictwo w kształceniu dorosłych

Polska:Mobilność i umiędzynarodowienie

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w szkolnictwie wyższym

Polska:Mobilność: programy, projekty, inicjatywy w kształceniu dorosłych

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci we wczesnej edukacji i opiece (ECEC) oraz edukacji szkolnej

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w szkolnictwie wyższego

Polska:Wymiar międzynarodowy: programy nauczania, partnerstwa, sieci w kształceniu dorosłych

Polska:Umowy dwustronne i współpraca globalna

Polska:Bieżące reformy

Polska:Reformy w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki

Polska:Reformy w dziedzinie edukacji szkolnej

Polska:Reformy w dziedzinie kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych

Polska:Reformy w dziedzinie studiów wyższych

Polska:Reformy w dziedzinie kompetencji przekrojowych i zatrudnialności

Polska:Perspektywa europejska

Polska:Legislacja

Polska:Instytucje

<index>

Definicja grupy docelowej

W zależności od rozpoznanych potrzeb, w systemie oświaty zapewnia się dzieciom i młodzieży zróżnicowane wsparcie w procesie ich kształcenia i wychowania, mające na celu zapewnienie im optymalnych warunków rozwoju, niwelowanie występujących dysharmonii i zaburzeń rozwojowych, nabywanie wiedzy i umiejętności w sposób dostosowany do ich możliwości i mocnych stron, rozwijanie zainteresowań i szczególnych uzdolnień, pomoc w pokonywaniu trudności, w tym wynikających z trudnej sytuacji materialnej czy życiowej. Działania te przyczyniają się do ograniczania zjawiska przedwczesnego kończenia nauki.

Poza wsparciem dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi wśród szczególnych środków wsparcia wyróżnić należy działania skierowane do:

  • dzieci i młodzieży z mniejszości narodowych i etnicznych
  • dzieci i młodzieży niebędących obywatelami polskimi oraz będących obywatelami polskimi, podlegających obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki
  • dzieci i młodzieży w trudnej sytuacji materialnej
  • dzieci i młodzież z wysokimi osiągnięciami edukacyjnymi lub sportowymi.

Szczególne środki wsparcia

Szczegółowe zasady udzielania wsparcia dzieciom i młodzieży oraz ich rodzicom określa statut danej jednostki systemu oświaty, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego jej organizacja ustalona przez organ prowadzący.

Statut szkoły określa w szczególności:

  • formy opieki i pomocy uczniom, którym z przyczyn rozwojowych, rodzinnych lub losowych potrzebna jest pomoc i wsparcie, w tym również pomoc materialna
  • organizację zajęć dodatkowych dla uczniów, z uwzględnieniem w ich potrzeb rozwojowych
  • organizację współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz innymi instytucjami świadczącymi poradnictwo i specjalistyczną pomoc dzieciom i rodzicom
  • organizację i formy współdziałania szkoły z rodzicami (prawnymi opiekunami) w zakresie nauczania, wychowania i profilaktyki.

Statut przedszkola określa szczegółowo zakres zadań nauczycieli związanych z:

  • współdziałaniem z rodzicami (prawnymi opiekunami) w sprawach wychowania i nauczania dzieci, z uwzględnieniem prawa rodziców (prawnych opiekunów) do znajomości zadań wynikających z programu wychowania przedszkolnego realizowanego w danym oddziale i uzyskiwania informacji dotyczących dziecka, jego zachowania i rozwoju
  • planowaniem i prowadzeniem pracy wychowawczo-dydaktycznej oraz odpowiedzialnością za jej jakość
  • prowadzeniem obserwacji pedagogicznych mających na celu poznanie i zabezpieczenie potrzeb rozwojowych dzieci oraz dokumentowaniem tych obserwacji
  • współpracą ze specjalistami świadczącymi pomoc psychologiczno-pedagogiczną, opiekę zdrowotną i inną
  • formy współdziałania z rodzicami oraz częstotliwość organizowania stałych spotkań z rodzicami.

Organ prowadzący inną formę wychowania przedszkolnego określa cele i zadania punktu lub zespołu oraz sposób ich realizacji, z uwzględnieniem:

  • wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka
  • wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka i przygotowaniu go do nauki w szkole,\
  • w przypadku dzieci niepełnosprawnych - ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju i stopnia niepełnosprawności

Zakres zadań nauczycieli prowadzących zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego obejmuje m.in.:

  • prowadzenie obserwacji pedagogicznych mających na celu poznanie możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci
  • przeprowadzanie diagnozy gotowości dzieci do podjęcia nauki w szkole
  • współpracę ze specjalistami świadczącymi dzieciom pomoc psychologiczno-pedagogiczną lub opiekę zdrowotną.

Szkoły, z wyjątkiem szkół dla dorosłych, realizują program wychowawczy obejmujący wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, obejmujący wszystkie treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.

Program wychowawczy i program profilaktyki jest uchwalany przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną szkoły.

Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.

Za mniejszości narodowe uznaje się w Polsce następujące mniejszości:

  • białoruską
  • czeską
  • litewską
  • niemiecką
  • ormiańską
  • rosyjską
  • słowacką
  • ukraińską
  • żydowską.

Za mniejszości etniczne uznaje się w Polsce następujące mniejszości:

  • karaimską
  • łemkowską
  • romską
  • tatarską.

Językiem regionalnym w Polsce jest język kaszubski.

(ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym: Dz. U. z 2015 r., poz. 573)

Dzieciom i młodzieży z mniejszości narodowych i etnicznych system oświaty umożliwia podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej, a w szczególności naukę języka ojczystego oraz własnej historii i kultury.

Decyzja dotycząca udziału dziecka w tych zajęciach należy do rodziców. Przedszkole, szkoła lub placówka zapewnia dziecku możliwość nauki języka lub w języku, będącym dla niego językiem ojczystym oraz dodatkowe zajęcia podtrzymujące jego tożsamość narodową lub etniczną na pisemny, składany na zasadzie dobrowolności, wniosek rodziców

(rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym: Dz. U. z 2014 r. poz. 263).

Złożenie przez rodziców wniosku jest równoznaczne z tym, że dla ucznia:

  • zajęcia języka mniejszości lub języka regionalnego stają się obowiązkowymi zajęciami edukacyjnymi, co oznacza, że ocena z tych zajęć jest wliczana do średniej ocen ucznia i ma wpływ na promocję
  • przedmiot własna historia i kultura zalicza się do dodatkowych zajęć edukacyjnych, co oznacza, że ocena z tego przedmiotu jest wliczana do średniej ocen ucznia, nie ma jednak wpływu na jego promocję.

Szkoła może prowadzić także naukę geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa. Zajęcia te organizowane są dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej oraz uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych, w wymiarze 15 godzin dla każdego etapu edukacyjnego. Zajęcia te są organizowane z godzin do dyspozycji dyrektora szkoły lub z godzin, które może przyznać organ prowadzący na wniosek dyrektora szkoły.

W zależności od liczby złożonych wniosków, nauka języka mniejszości lub języka regionalnego oraz nauka własnej historii i kultury jest organizowana w klasach, oddziałach, grupach międzyklasowych lub międzyoddziałowych. Oddziały z nauką języka lub w języku mniejszości lub języku regionalnym tworzy się, gdy zostanie zgłoszonych co najmniej 7 dzieci w przedszkolu, co najmniej 7 uczniów w szkole podstawowej i gimnazjum oraz co najmniej 14 uczniów w szkole ponadgimnazjalnej.

W przypadku małych społeczności lokalnych żyjących w rozproszeniu, możliwe jest zorganizowanie zajęć z języka mniejszości oraz własnej historii i kultury dla uczniów z różnych szkół w zespołach międzyszkolnych. Podobna możliwość dotyczy nauki języka mniejszości dla dzieci w wieku przedszkolnym. Liczebność zespołu wynosi od 3 do 20 dzieci.

Język mniejszości lub języka regionalnego może być:

  • językiem wykładowym na zajęciach edukacyjnych, z wyjątkiem zajęć obejmujących edukację polonistyczną na etapie edukacji wczesnoszkolnej, a na dalszych etapach edukacyjnych – z wyjątkiem języka polskiego oraz treści dotyczących Polski w nauczaniu historii i geografii
  • drugim językiem nauczania - wówczas zajęcia edukacyjne na II, III i IV etapie edukacyjnym z co najmniej czterech obowiązkowych na danym etapie prowadzone są w dwóch językach (języku mniejszości lub języku regionalnym oraz w języku polskim), z wyjątkiem zajęć obejmujących język polski, część historii dotyczącą historii Polski i część geografii dotyczącą geografii Polski
  • dodatkowym przedmiotem dla ucznia, który uczy się w szkole w języku polskim.

W przedszkolu możliwe jest prowadzenie zajęć:

  • w języku mniejszości lub regionalnym:, z tym, że dla dzieci spełniających obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego należy część zajęć w wymiarze 4 godzin tygodniowo prowadzić w języku polskim
  • w sposób dwujęzyczny – w języku polskim i języku mniejszości lub języku regionalnym (w równych proporcjach czasowych)
  • części w języku polskim oraz 4 godzin tygodniowo zajęć w języku mniejszości lub języku regionalnym.

Wymiar godzin zajęć z języka mniejszości i języka regionalnego zależy od sposobu jego nauczania: w przypadku, gdy język ten jest dodatkowym przedmiotem zajęcia są prowadzone w wymiarze 3 godzin tygodniowo, w pozostałych przypadkach wymiar godzin jest większy i wynosi od 4 do 5 godzin..

W szkołach ponadgimnazjalnych (IV etap edukacyjny) nauka języka mniejszości i języka regionalnego może być prowadzona w zakresie rozszerzonym. Wówczas poza wymiarem godzin na naukę języka w zakresie podstawowym, należy przeznaczyć dodatkowo co najmniej 180 godzin w cyklu nauczania danego typu szkoły.

Minimalny wymiar godzin nauki własnej historii i kultury wynosi po 30 godzin dla II, III i IV etapu nauczania.

Nauczanie języka mniejszości, języka regionalnego, własnej historii i kultury oraz geografii państwa z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa odbywa się na podstawie programów nauczania dopuszczonych do użytku w szkole przez dyrektora szkoły oraz na podstawie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego przez Ministra Edukacji Narodowej.

Program nauczania opracowuje nauczyciel danego przedmiotu (lub zespół nauczycieli) i przedstawia dyrektorowi szkoły, który - po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej - dopuszcza program do użytku w danej szkole i wpisuje do szkolnego zestawu programów nauczania.

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dopuszcza podręcznik do użytku szkolnego na wniosek podmiotu posiadającego autorskie prawa majątkowe do podręcznika. po uzyskaniu pozytywnych opinii rzeczoznawców. Podręczniki dopuszczone do użytku szkolnego są wpisywane do wykazów, które są podawane do publicznej wiadomości na stronie internetowej ministerstwa. Podręcznik może mieć postać papierową lub elektroniczną. Podręczniki w formie elektronicznej są umieszczane, za zgodą wydawców, na portalu edukacyjnym Scholaris.

Podręczniki szkolne i książki pomocnicze do kształcenia uczniów w zakresie niezbędnym do podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej mogą być dofinansowywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.

Cele nauczania języka mniejszości i języka regionalnego, treści nauczania oraz oczekiwane wymagania, które musi uwzględnić nauczyciel opracowujący program oraz autor podręcznika wyznaczają przepisy w sprawie podstawy programowej.

Podstawa programowa określa wymagania ogólne w zakresie celów kształcenia i wymagania szczegółowe dotyczące treści nauczania języka mniejszości narodowej lub etnicznej i języka regionalnego na etapie wychowania przedszkolnego i na wszystkich pozostałych etapach edukacyjnych.

Dla przedmiotów historia i kultura własna oraz geografia państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa nie określono podstawy programowej, jednak autorzy podręczników do tych przedmiotów są zobowiązani uwzględnić zalecenia dwustronnych komisji podręcznikowych oraz innych komisji i zespołów do spraw podręczników, działających na podstawie międzynarodowych umów dotyczących współpracy w zakresie edukacji lub porozumień komitetów narodowych UNESCO.

Przedszkola i szkoły podejmują, w razie potrzeby, dodatkowe działania mające na celu podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości etnicznej dzieci i młodzieży pochodzenia romskiego oraz wspomagające ich edukację. Są to w szczególności:

  • zajęcia wyrównawcze
  • zatrudnianie nauczycieli wspomagających przygotowanych do pracy z dziećmi w środowisku wielokulturowym
  • zatrudnianie asystentów edukacji romskiej.

Asystenci edukacji romskiej zatrudniani są w charakterze pomocy nauczyciela. Udzielają dzieciom i młodzieży pochodzenia romskiego pomocy w kontaktach ze środowiskiem przedszkolnym lub szkolnym, a także współdziałają z ich rodzicami oraz przedszkolem lub szkołą.

W Polsce od wielu lat podejmowane są systemowe działania na rzecz integracji Romów. Działania te są koordynowane przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, a uczestniczą w nich inne resorty, urzędy wojewódzkie, jednostki samorządów terytorialnych oraz organizacje pozarządowe, w szczególności reprezentujące społeczność romską.

Od 2004 r. był realizowany rządowy Program na rzecz społeczności romskiej w Polsce na lata 2004-2013. Jego kontynuacją jest rządowy Program integracji społeczności romskiej w Polsce na lata 2014-2020.

Celem działań edukacyjnych podejmowanych w ramach realizacji programów rządowych jest wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów pochodzenia romskiego, pomoc najmłodszym dzieciom romskim w pokonywaniu barier edukacyjno-adaptacyjnych, obniżenie wskaźnika uczniów niespełniających obowiązku szkolnego oraz uświadomienie rodzicom romskim znaczenia edukacji dla przyszłości ich dzieci.

Wnioskodawcami zadań realizowanych w ramach programów rządowych są jednostki samorządu terytorialnego będące organami prowadzącymi szkoły do których uczęszczają uczniowie romscy oraz stowarzyszenia i organizacje romskie lub działające na rzecz Romów z terenu całej Polski.

Jednostki samorządu terytorialnego prowadzące szkoły, które podejmują zadania umożliwiające podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, otrzymują na realizację tych zadań dodatkowe środki w ramach części oświatowej subwencji ogólnej.

Cudzoziemcy korzystają z nauki i opieki we wszystkich typach publicznych przedszkoli i szkół do ukończenia 18 lat lub ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej na warunkach dotyczących obywateli polskich. W ustawie o systemie oświaty wskazano również kategorie osób, w tym uchodźców, które mają prawo do bezpłatnego kształcenia w szkołach dla dorosłych i w szkołach policealnych. (art. 94a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm; rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2015 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania do publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek osób niebędących obywatelami polskimi oraz obywateli polskich, którzy pobierali naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw, a także organizacji dodatkowej nauki języka polskiego, dodatkowych zajęć wyrównawczych oraz nauki języka i kultury kraju pochodzenia (Dz. U. z 2015, poz. 1202).

Dla osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, podlegających obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, organizuje się dodatkową, bezpłatną naukę języka polskiego w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z języka polskiego w wymiarze minimum 2 godzin tygodniowo. Dodatkową naukę języka polskiego dla tych osób organizuje szkoła i organ prowadzący szkołę. Nauka trwa aż do momentu opanowania przez ucznia języka w stopniu umożliwiającym naukę. Zapewnienie tych zajęć jest zadaniem oświatowym gminy.

Osoby te mogą również skorzystać z dodatkowych zajęć wyrównawczych z poszczególnych przedmiotów, jeśli nauczyciel prowadzący dane zajęcia edukacyjne stwierdzi konieczność uzupełnienia różnic programowych.

Zajęcia wyrównawcze z danego przedmiotu prowadzone są indywidualnie lub w grupach w wymiarze 1 godziny tygodniowo przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Łączna liczba godzin dodatkowych języka polskiego i zajęć wyrównawczych nie może przekroczyć 5 godzin tygodniowo.

Uczeń-cudzoziemiec ma prawo do pomocy udzielanej przez osobę, która włada jego językiem ojczystym i jest zatrudniona w szkole przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Na realizację zadań związanych z kształceniem uczniów - bez względu na ich obywatelstwo - przysługują jednostkom samorządu terytorialnego środki w ramach części oświatowej subwencji ogólnej.

Uczniowie cudzoziemscy, tak jak polscy uczniowie, przystępują do sprawdzianu i egzaminu zewnętrznych. Uczniowie, którzy niedostatecznie znających język polski, polską kulturę i tradycję oraz krótko uczęszczają do polskiej szkoły mogą skorzystać z dostosowanych arkuszy egzaminacyjnych , odpowiednich środków dydaktycznych (np. słownika dwujęzycznego) oraz przedłużenia czasu przewidzianego na przeprowadzenie egzaminów.

Dla osób niebędących obywatelami polskimi podlegających obowiązkowi szkolnemu placówka dyplomatyczna lub konsularna kraju ich pochodzenia albo stowarzyszenie kulturalno-oświatowe danej narodowości mogą organizować, w porozumieniu z dyrektorem szkoły, naukę języka i kultury kraju pochodzenia, jeżeli do udziału w tym kształceniu zgłoszonych zostanie co najmniej 7 osób. Szkoła udostępnia bezpłatnie pomieszczenia i pomoce dydaktyczne, natomiast koszty nauczania ponosi podmiot organizujący naukę.

System oświaty zapewnia pomoc materialną uczniom.

Pomoc ma charakter socjalny lub motywacyjny.

Świadczeniami o charakterze socjalnym są:

  • stypendium szkolne
  • zasiłek szkolny.

Świadczeniami o charakterze motywacyjnym są:

  • stypendium za wyniki w nauce lub osiągnięcia sportowe
  • stypendium Prezesa Rady Ministrów
  • stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania
  • stypendium ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego.

Uczniowi może być przyznana jednocześnie pomoc materialna o charakterze socjalnym i motywacyjnym.

Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe.

Stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie:

  • całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą
  • pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników.

Uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego może być przyznany zasiłek szkolny w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy uchwala rada gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym.

Uczniowie, którzy uzyskują wysokie wyniki w nauce lub we współzawodnictwie sportowym mogą otrzymać stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe.

Uczniowie szkół dla młodzieży, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości, mogą otrzymać stypendium Prezesa Rady Ministrów. Stypendium Prezesa Rady Ministrów przyznaje się uczniowi, który otrzymał promocję z wyróżnieniem, uzyskując przy tym najwyższą w danej szkole średnią ocen lub wykazuje szczególne uzdolnienia w co najmniej jednej dziedzinie wiedzy, uzyskując w niej najwyższe wyniki, a w pozostałych dziedzinach wiedzy wyniki co najmniej dobre. Stypendium Prezesa Rady Ministrów przyznaje się jednemu uczniowi danej szkoły na okres od września do czerwca w danym roku szkolnym.

Stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania może być przyznane uczniowi szkoły publicznej dla młodzieży lub szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej dla młodzieży, uzyskującemu wybitne osiągnięcia edukacyjne, w szczególności:

  • laureatowi międzynarodowej olimpiady lub laureatowi i finaliście olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim lub turnieju
  • laureatowi konkursu na pracę naukową, organizowanego przez instytucję naukową lub stowarzyszenie naukowe
  • uczniowi szkoły ponadgimnazjalnej uzyskującemu najwyższe wyniki w nauce według indywidualnego programu lub toku nauki
  • uczniowi uczestniczącemu w zajęciach w uczelni przewidzianych tokiem studiów na podstawie postanowień regulaminu studiów dotyczących warunków uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów
  • uczniowi, który uzyskał wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym na szczeblu krajowym lub międzynarodowym.

Stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może być przyznane uczniowi szkoły artystycznej prowadzącej kształcenie w zawodzie artystycznym, który:

  • uzyskał w okresie (semestrze) bardzo dobrą średnią ocen z przedmiotów artystyczno-zawodowych
  • został laureatem międzynarodowego lub krajowego konkursu artystycznego.